جمعى از نويسندگان
136
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
امام خمينى ره : « قاضى كوهى بود از عظمت و مقام توحيد » علامه طباطبايى ره : هرچه داريم از مرحوم آقاى قاضى داريم ، چه آنچه را كه در حياتش از ايشان تعليم گرفتيم ، و چه طريقى كه خودمان داريم از مرحوم قاضى گرفتهايم . در آمد : تبار شناسى خاندان آقا سيد على قاضى : ولادت : آية الحق ، نابغه دهر ، فقيه و عارف سالك ، معلم و مربى نفوس ، علامه آية الله العظمى آقا سيد على قاضى در 13 ذيالحجه سال 1285 قمرى در تبريز در خانوادهاى از سلاله پاك رسولالله ( ص ) به دنيا آمد . خانواده آقاسيد على قاضى همگى اهل علم و فضل بوده و همواره از سادات جليلالقدر تبريز و آذربايجان بشمار مى روند . اين خاندان نه تنها در عرصه علم و تقوا بلكه در جريانهاى اجتماعى و سياسى ايران منشاء اثر و پناهگاه مردم بودهاند . ميرزا سيد على اصغر شيخ الاسلام ( متولد 1164 ق - متوفاى 1278 ق ) شاهدى گويا براين ادعاست « 1 » . وى بدليل مبارزه و مخالفت با روسها كه در 1243 شمسى تبريز را اشغال كردند توسط قشون روس زندانى شد « 2 » . چند سال پس از آن و به هنگام هجوم قشون انگليس در سال 1273 قمرى به ايران و اشغال بوشهر ، فتواى جهاد برعليه انگليسىها را صادر كرد . « 3 » پدر آقا سيد على قاضى سيد حسين قاضى است . سيد حسين علامه ، زاهد و عابد متهجد بوده و از شاگردان ميرزاى شيرازى است . تفسير فاتحة الكتاب ، تفسير سوره انعام و رسالهاى در سير و سلوك از تاليفات اوست . ميرزا حسين دو فرزند بنامهاى سيد على و سيد احمد بجاى داشت كه سيد على ساكن نجف و سيد احمد مقيم تبريز شد « 4 » . پدر ميرزا حسين قاضى ميرزا سيد احمد قاضى است . ميرزا احمد مجتهد و فقيه و عالمى باورع بوده وميل زياد به عزلت و تنهايى داشت . وى همواره مشغول مراقبت و مجاهدت با نفس بود . در اواخر عمر از تبريز به شيراز نقل مكان كرده و ساكن شيراز شد و در سال 1267 ق در همانجا به ديار حق شتافت . سيد احمد نيز دو فرزند به نامهاى سيد حسين و ديگرى ميرزا سيد رحيم داشت ، ميرزا رحيم در نجف از دنيا رفت ولى سيد حسين چنان كه گفته شد در سامرا نزد ميرزاى شيرازى درس خوانده و سپس به تبريز بازگشت . سيد حسين پس از بازگشت به تبريز مدتى در مقام رسيدگى
--> ( 1 ) - وى جد دوم علامه طباطبايى است . و چون مقام شيخ الاسلامى را درآذربايجان برعهده داشت به اين لقب معروف شده است . ( 2 ) - مكارم الآثار ، ج 6 ، ص 2225 . ( 3 ) - مكتوبات و بيانات سياسى و اجتماعى علماى شيعه از سال 1200 تا 1323 قمرى ، ص 155 - 156 . ( 4 ) - اعيان الشيعه ، ج 5 ، ص 424