سخن در رساى كسى است كه امامت حكماء و عرفاى شامخين نيم قرن اخير را به خود اختصاص داده است . او كه لقب مطلق آقا را در ميان شاگردان مكتبش تا كنون اختصاصى اوست . از اين روى تعمق در سيره‌ى رفتارى و گفتارى ايشان مىتواند ، دريچه اى بسوى آينده اى روشن گردد . لذا در اين مقاله سعى شده است تا با نگرشى روانشناسانه به سيره‌ى عرفانى آيت الله العظمى قاضى ( ره ) و بررسى انديشه هاى نظرى و عملى آن يگانه‌ى اعصار ، در حد توان اين راقم راه متعالى آن مقيم مقعد صدق عند مليك مقتدر را نظاره گر باشيم . 1 ) تعريف روانشناسى عرفانى روانشناسى عرفانى ، از اصطلاحاتى و موضوعاتى است كه متأسفانه با وجود سابقه‌ى طولانى و معارف سترگى كه در عرفان اسلامى ، بسيار كم شهرت بوده و در تبيين آن كمتر قلم فرسايى شده است . همان طورى كه از عنوان روانشناسى عرفانى معلوم است . امروزه از شاخه هاى مضاف روانشناسى به حساب مى آيد . ولى در عرفان و تصوف اسلامى ، به جهت آن كه ، پايه و اساس عرفان بر بعد عملى آن شكل و رشد و تعالى پيدا كرد ، خود شناسى و معرفت نفس از همان ابتدا در سايه‌ى تعاليم معصومين عليهم السلام يكى از موضوعات مهم در عرفان اسلامى به حساب مى آمد . از همين روى روانشناسى در جهان اسلام با شاكله‌ى علم النفس رخ نمود و دوران رشد و شكوفايى خود را پشت سر نهاد . در نتيجه ، علم النفس در واقع همان مطالعه بر روى « خود » يا « من » بوده و باعث به وجود آمدن مسائل و رشته هاى مختلف روانشناسى شده است . كه لاجرم عدم مطالعه بر اساس « من » يا « خود » خروج از روانشناسى را در پى خواهد داشت . « 1 » پس هر رشته و موضوع و مكتبى كه بر اساس بيان علامه جعفرى بر پايه‌ى مطالعه بر روى « خود » شكل گيرد ، درواقع از رشته هاى روانشناسى است . در نتيجه معرفت نفس را بايد علم روانشناسى به حساب آورد . علامه حسن زاده‌ى آملى نيز در معرفى كتاب سترگ دروس معرفت نفس خود مى نويسد : « معرفت نفس همان روان شناسى و خود شناسى است كه اقرب طرق به ماوراى طبيعت و صراط مستقيم خداشناسى است . « 2 »

--> ( 1 ) - علامه محمدتقى جعفرى ، عرفان اسلامى ، ص 28 ( 2 ) - علامه حسن زاده‌ى آملى ، دروس معرفت نفس ، دست نوشته