جمعى از نويسندگان

528

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

اصلى براى او منكشف مىگردد . و البته سالك تا در اين سفر است نمىتواند پيامبر باشد و لذا حق تشريع ندارد ؛ زيرا هنوز به سوى خلق در نشئه عينى باز نگشته است . چهارم : سفر از خلقى كه همان حق است به سوى خلق . در اين سفر ، سالك از اعيان ثابته ( غيب - ملكوت ) به اعيان خارجى سفر مىكند ، در حالى كه در همه چيز جمال حق را مشاهده مىكند و مقاماتى كه اعيان خارجى در نشئه علمى دارند را مىشناسد و راه سلوك آن‌ها را به حضرت اعيان ثابته و بالاتر از آن مىداند و از كيفيت وصول آن‌ها به وطن اصلىشان آگاه است . در اين سفر است كه دين و شريعت مىآورد و احكام ظاهرى بدنى و احكام باطنى قلبى جعل مىكند و از خداى تعالى و صفات و اسماء و معارف الهى - به اندازه استعداد مستعدان - خبر مىدهد . ( امام خمينى . ترجمه فهرى ، 1360 ه - ش . ص 205 - 212 ) حضرت امام رحمه‌الله در آثار ديگر خود نيز به اين مطلب اشاره دارد . در كتاب شرح دعاءالسحر مىفرمايد : كيف ، و علم ظواهر الكتاب و السنّة من أجلّ العلوم قدرا و أرفعها منزلةً ، و هو أساس الأعمال الظاهرية و التكاليف الإلهية و النواميس الشرعية و الشرائع الإلهية و الحكمة العملية ، التى هى الطريق المستقيم إلى أسرار الربوبية و الأنوار الغيبية و التجلّيات الإلهية . و لولا الظاهر لَما وصل سالك إلى كماله و لا مجاهد إلى مآله ( امام خمينى . 1374 ش ، ص 62 ) . امام رحمه‌الله‌عليه در پايان اين فراز ، اصلى كلى ارائه داده است كه بدون شريعت و حفظ ظواهر ، هيچ سالكى به كمال خود و هيچ مجاهدى به هدف خود نمىرسد . ايشان در تعليقات خود بر شرح فصوص الحكم در « فصّ ايوبى » در توضيح ضرورت حفظ شريعت در همه اديان مىفرمايد : طريقت و حقيقت تنها از طريق شريعت به دست مىآيند ؛ زيرا ظاهر ، طريق باطن است . و در پايان مىفرمايد : و من أراد أن يصل إلى الباطن من غير طريق الظاهر - كبعض عوامّ الصوفية - فهو على غير بيّنة من ربّه . ( امام خمينى ، 1410 ه - ق ص 201 ) امام رحمه‌الله در كتب عرفانى خود كه به زبان فارسى نگاشته شده است نيز متذكر اين مسأله شده است . در كتاب شرح چهل حديث در رابطه با رعايت آداب شرعى ، آن را تا پايان سلوك لازم دانسته ، مىفرمايد : بدان كه هيچ راهى در معارف الهيه پيموده نمىشود مگر آن كه ابتدا كند انسان از ظاهر شريعت و تا انسان متأدّب به آداب شريعت حقّه نشود ، هيچ يك از اخلاق حسنه از براى او پيدا نشود و ممكن نيست كه نور معرفت الهى در قلب او جلوه كند و علم