جمعى از نويسندگان

516

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

بيان موضوع از گذشته در كنار عارفان ناب و راستين و سالكان الى الله ، عارفان ظاهرنمايى هم بوده كه بى هيچ بهره از مقامات روحانى از عارف نمايى ارتزاق كرده‌اند و در واقع تمام سرمايه‌ى آن‌ها تظاهر به خرقه‌ى بىمايه بوده است . عرفان حقيقى محصول طى طريق و سيروسلوك عملى مىباشد كه اين سير بايد در مسير برهان شريعت باشد . بنابراين « اگر كسى با مداومت بر اتيان اعمال ظاهرى و تكاليف الهيه به باطن دست نيافت ، بايد بداند كه آنطور كه شايسته است و بايسته بوده بر انجام وظائف ظاهرى قيام ننموده و لكن هركس كه بخواهد جز از طريق ظاهر به باطن دست يابد از نورانيت الهى بهره اى نمى برد . » ( امام خمينى . 1406 ه - ق . ص 201 ) سوال پژوهش ؛ عبارت است از اين كه ؛ شريعت ، طريقت و حقيقت در سيره سلسله آخوند ملا حسينقلى همدانى چه رابطه‌اى باهم دارند ؟ روش پژوهش با توجه به سيره و سلوك و روش سلسله آخوند ملا حسينقلى همدانى و شاگردانش وآقا سيدعلىقاضى و تربيت‌يافته‌گان دوره‌هاى مختلف محضر ايشان ؛ اين پژوهش بوسيله مطالعات كتابخانه اى وسايت‌هاى اينترنتى و مصاحبه تهيه شده است ، ادبيات موضوع مفهوم شريعت ؛ الف . معناى شريعت در لغت و اصطلاح ؛ ريشه شريعت در لغت ، كلمه « شرع » است ؛ « شرع » يعنى راه روشن و « شارع » يعنى جاده معلوم . « شريعت » بر طريقه و راه و رسم الهى استعاره شده است و به شريعت ، شريعت گويند چون كه آن ، چون شريعه آب باشد كه هر كس بر آن وارد شود ، پاك و سيراب برمىگردد ؛ بنابراين شريعت الهى نيز چنين است . ( راغب اصفهانى ، 1423 ه - ق . ص 258 ) بنابراين معناى اصطلاحى شريعت نيز روشن شد و آن اين‌كه شريعت ، طريقى الهى است و آن هم چيزى جز دستورات و قوانين الهى نيست . ب . معناى شريعت در كلمات عارفان در كتب عرفا در مفهوم « شريعت » سخنان مختلفى آمده است : شريعت امر بود به التزام بندگى و پرستيدن حقيقت و قيام كردن به آنچه فرمود . ( قشيرى ، 1374 ش . ص 127 ) شريعت اسمى است موضوع براى راه‌هاى الهى و مشتمل بر