- چه كنم كه قلمى آن قدر قدرتمند نيست كه بتواند هر چه در قاضى بوده را بنويسد ! « 1 » و مخلص كلام و ختم سخن ، عبارتى از آيت ا . . . سيد عباس كاشانى است كه گفته‌اند : - قاضى را بايد ديد ، با حرف نمى شود توصيف كرد . كسى كه يك ساعت پاى درس اخلاق ايشان بود ، يك دنيا معارف پيدا مى كرد . « 2 » با اين حال گوشه هايى از حيات طيبه‌ى اين بزرگمرد الهى در چند كتاب مستقل تدوين شده و تقديم اهل علم و اخلاق و عرفان گرديده است : - آيت الحق ( نوشته استاد سيد محمدحسن قاضى ) - درياى عرفان ( نوشته دكتر هادى هاشميان ) - اسوهء عارفان ( نوشته محمد طيّار مراغى - صادق حسن زاده ) - عطش ( منتشر شده از سوى مؤسسهء فرهنگى مطالعاتى شمس الشموس ) - اقليم وجود ( نوشته‌ى محمد لك على آبادى ) - . . . عوامل اعتلا و ترقى بدين ترتيب عظمت روحى و علمى اين فرزانه‌ى بى بديل و نادره‌ى دهر بر همگان واضح و مورد وثوق است . امّا در اين عظمت و سترگى و شگفتى ، چه عواملى دخيل بودند ؟ بىشبهه ، تربيت خانوادگى ، تبحّر استادان ، استعداد ذاتى ، صبر و مقاومت و تلاش ايشان و . . . از مؤلفه‌هاى اين اعتلا و ترقى هستند . نگارنده‌ى اين مقاله ، در اشاره به يكى از اين عوامل ، نگاهى به اساتيد دوره‌ى جوانى حضرت آيه ا . . . سيد على آقا قاضى با عنوان اساتيد تبريزِ معظم له داشته است . لزوم و اهميت استاد در لزوم و اهميت استاد براى رهرو ، اجماع كلى بزرگان و صاحبنظران تعليم و تربيت و اخلاق و عرفان و علوم و فنون در همه جا ثبت و ضبط شده است و خود حضرت آيه ا . . . سيد على آقا قاضى بر اين امر تأكيد جدى داشته اند . مرحوم استاد سيد محمد حسن قاضى ( فرزند معظم له ) نقل كرده اند : من خودم از ايشان در ضرورت استاد شنيدم كه مىفرمود : « استاد ، استاد . بدون استاد نمى شود راه رفت . كوركورانه نمى شود رفت . بدون استاد نمى شود . » « 3 »

--> ( 1 ) - عطش - ص 432 ( 2 ) - اقليم وجود - ص 49 ( 3 ) - عطش - ص 380