بلند نگاه داشته‌اند ، از مصاديق بارز اين دسته از عارفان اسلامى به حساب مىآيند . خود او در كلامى در بيان اهمّيت اين مسئله در سلوك و تكامل ، چنين فرموده است : ولايت ، مُندك در توحيد است و اصلًا وصول به مقام توحيد و سير صحيح إلى الله و عرفان ذات احديّت ، بدون ولايت امامان و خلفاى به حق از امير المؤمنين و فرزندانش عليهم‌السلام از بتول - صلوات الله عليها - محال است . « 1 » او به همين منظور ، در هر سال در عيد غدير ، جشنى به پا نموده و به بيان خطبه‌ى غدير پرداخته و سعى در پر شكوه نمودن آن مىنمودند و يا در مورد ساير مناسبتهاى مربوط به اهل بيت عليهم‌السلام همچون ايّام محرم و زيارت و . . . اهتمام ويژهاى داشتند . « 2 » او به گفته‌ى مرحوم كشميرى ، چنان با ياد امام حسين عليه السلام مأنوس بودند كه هرگاه آب را ميديدند ، به ياد آن حضرت افتاده و ميگريستند . به زيارت شبهاى جمعه ، مداومت داشته و تا صبح در حرم بيتوته مىنمودند و ميفرمودند : « محال است انسانى به جز از راه سيّد الشهداء عليه السلام به مقام توحيد برسد . » . . . « 3 » و يا در مورد ارتباط با امام زمان عليه السلام ميفرمود : « كور است چشمى كه صبح از خواب بيدار شود و در اوّلين نظر ، نگاهش به امام زمان عليه السلام نيفتد . » « 4 » و مطالب و مضامين بلند نقل شده از وى در اين رابطه ، بسيار است ، ولى به تناسب مجال اين نوشته ، به همين مقدار ، بسنده شد . 5 . شناخت نفس يكى ديگر از ويژگىهاى مهمّ عارفان واقعى از منظر اهل بيت عصمت و طهارت عليهم‌السلام كه در كلام مرحوم قاضى و شاگردان عرفانى مكتب او نيز ، بسيار مورد توجّه قرار گرفته ، آن است كه : آن‌ها قبل از آن‌كه معرفت به خداوند و حقايق هستى كسب كنند ، خود و جايگاه خود و نفس خويشتن را خوب شناخته‌اند و در واقع ، از طريق معرفت نفس ، به معرفت خداوند رسيده‌اند . از اين رو ، در احاديث اسلامى ، به وفور ، اين مضمون ، نقل شده كه : « مَن عَرَفَ نفسَه ، فقد عرف ربَّه » : هر كه خويشتن را شناخت ، پروردگارش را خواهد شناخت . نيز امام على عليه السلام در روايتى فرموده است : « العارفُ مَن عرف نفسَه ، فأعتقها ونزّهها عن كلّ ما يبعدها ويوبقها » « 5 » : عارف ، آن كسى است كه نَفس خود را بشناسد تا آن را از قيد هر چيزى كه از خداوند دورش مىسازد و به هلاكت مىاندازد ، برهاند و منزّه نمايد . و يا فرمود : « مَن عرف نفسه ، فقد انتهى إلى غاية كلّ معرفة و علم » « 6 » : هر كه نفس خويش را

--> ( 1 ) - اقليم وجود ، ص 74 و 75 . ( 2 ) - همان ، ص 76 . ( 3 ) - همان ، ص 77 . ( 4 ) - همان ، ص 78 . ( 5 ) - غرر الحكم ، ص 239 ، ح 4841 . ( 6 ) - همان ، ص 232 ، ح 4638 .