عرفان سياسى در زمان معاصر از نگرش ، رهيافت يا طرز تلقى خاصى به نام عرفان سياسى ، سخن به ميان مىآيد . در اين باره دو ديدگاه كلى « سلبى » و « ايجابى » وجود دارد . البته اين نوشتار بيشتر جنبه اثباتى دارد ؛ زيرا درصدد اثبات عرفان سياسى است ؛ ولى از آنجا كه جنبه سلبى آن چندان بحثى ندارد ، نخست جنبه سلبى آن را يادآور مىشويم و سپس به جنبه ايجابى آن مىپردازيم . عرفان سياسى نگرش ، رهيافت يا طرز تلقى خاصى است كه در دوره معاصر از آن سخن به ميان آمده است و درباره آن دو ديدگاه كلى و كلان « سلبى » و « ايجابى » مطرح است . مقاله يادشده درصدد تبيين و تحليل جنبه اثباتى عرفان سياسى است تا در مقام اثبات آن گامى برداشته شود ؛ ولى به طور اختصار و ايجاز ، به جنبه سلبى آن نيز مىپردازيم تا مقدمه ورود به جنبه و ديدگاه اثباتى - ايجابى فراهم شود . ديدگاه سلبى و نقد آن براساس چنين نگرش يا رهيافتى ، عرفان از دانش ، معرفت ، سلوك و رفتار خاص فردى حكايت مىكند كه ارتباطى با زندگى اجتماعى - سياسى و عرصه سياست ندارد . به عبارت ديگر ، چون عارفان در وادى حيرت زيست دارند و رندان عالَم‌سازىاند كه با « مصحلت‌بينى » كارى ندارند ، وارد حوزه‌هاى سياسى و علم سياست نخواهند شد . چنين رويكردى به عرفان « عرفان سياسى » را با مفهوم و قرائت سلبى تحليل كرده ، به امتناع آن حكم مىدهد ؛ بدين‌معنا كه انديشه عرفانى را فاقد توانايى در تأسيس « انديشه سياسى » مىداند . سيدجواد طباطبايى از جمله كسانى است كه به امتناع انديشه و نظام سياسى بر محور انديشه عرفانى قائل است و عرفان را داراى چنين ظرفيت و قابليتى نمىداند ، اگرچه اشراف بر متون عرفانى و تحليل شخصيت‌هاى عرفانى يا عارفان را ندارد و به برخى انديشه‌ها و نمونه‌ها از جهت نظرى و تاريخى بسنده كرده است كه خود از جهت تحقيقى گرفتار مشكل و اشكال است ؛ از جمله اينكه مشاراليه براساس انديشه مرحوم نسفى و انسان كاملى كه نشان مىدهد ، پس از انعكاس و بازتاباندن و گزارش انديشه‌هاى عرفانى ، مىنويسند : بديهى است كه بر شالوده چنين انديشه نااستوارى نسبت به دنيا نمىتوان انديشه سياسى تأسيس كرد و در واقع انديشه عرفانى با تكيه بر بىثباتى دنيا و تأكيد بر درويشى و خمول