جمعى از نويسندگان

294

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

قرار بگيرد تا اسير قدرت نشود و مفاسد قدرت او را از راه بدر نكند . با رويكرد عرفانى و معنوى رويكرد مادى تحت شعاع قرار مىگيرد ، در نتيجه بين علت و معلول سنخيت ايجاد مىشود . در مبانى فلسفى كاملًا آشكار است كه ميان علت و معلول بايد سنخيت باشد و ميان مادّه و روح آدمى هيچ‌گونه سنخيتى وجود ندارد ؛ بنابراين مادّه و رويكرد مادى توانمندى آرامش‌بخشى به روح و روان انسان را ندارند . رويكرد عرفانى و معنوى است كه مىتواند آدمى را به آرامش و سعادت رهنمون شود و اينك به برخى از مفاهيم مىپردازيم تا عدم تنافى ميان اين حوزه را نشان دهيم كه از مفهوم و اصطلاح سياست آغاز مىكنيم . مفهوم سياست سياست را به سياست اقتصادى ، پولى ، تجارى ، منطقه‌اى و . . . تقسيم مىكنند و براى هركدام تعريف‌هايى ارائه مىدهند كه هيچ‌كدام عرفان را نفى نمىكنند ( شايان‌مهر ، 1379 ، ص 366 - 367 ) . به خود سياست به عنوان يك مفهوم مجرد يعنى منهاى مضاف‌اليه انديشمندان علم سياست هركدام به فراخور خود تعريف كرده‌اند ، مثل رافائل امور مربوط به دولت را سياست مىداند ( همان ) و يا مايكل اوكشات ، رسيدگى به امور عمومى جمعى از مردم كه بر حسب اتفاق و يا به حكم انتخاب خود گرد هم آمده‌اند و پل ژانت علم سياست را بخشى از علوم اجتماعى مىداند كه درباره بنيادهاى دولت و اصول حكومت بحث و بررسى مىكند ( همان ) اينان سياست را منهاى هر مضاف اليهى تعريف كرده‌اند . كاتلين سياست را بررسى جامعه سازمان‌يافته انسان مىداند ( همان ) . دوورژه سياست را اساساً يك مبارزه و يك پيكار مىداند . قدرت به افراد يا گروه‌هايى كه آن را به دست دارند ، امكان مىدهد تا سلطه خود را بر جامعه استوار كنند و از اين مسئله سود ببرند ( همان ) . پارسونز سياست را از هر نوع تصميم‌گيرى و بسيج منابع انسانى براى رسيدن به هدفى كه جامعه‌اى معين كرده و پيگيرى مىكند . بعضى ديگر سياست را كوششى به منظور استقرار نظم و عدالت مىدانند ( همان ) . اگر همه اين تعريف‌ها را كنار يكديگر بچينيم ، به تناسب عرفان و سياست بيشتر مىرسيم تا به تنافى . حتى تعريف سياست بين‌الملل و ديگر مفاهيمى كه به صورت مضاف‌اليه سياست قرار مىگيرند ، همانند سياست اقتصادى ، سياست فرهنگى ، سياست جامعه‌شناسى و . . . ( همو ، 1385 ، ص 240 - 250 ) ، از تعاريف يادشده نمىتوان گسستگى ميان سياست و عرفان را