جمعى از نويسندگان
28
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
به عنوان نمونه ، امام على عليه السلام در بيان اين ارتباط مهمّ عرفانى مىفرمايد : « مَن عرف اللّهَ تَوَحَّدَ » « 1 » هر كه واقعا خدا را بشناسد ، موحّد مىشود . تبلور اين ويژگى مهم در مكتب عرفانى مرحوم قاضى ، در لسان شاگردان و آشنايان به اين مكتب ، به عظمت ، ستوده شده است . در اين زمينه ، علاوه بر آن كه داستانهاى بسيار جالبى از ايشان نقل گرديده ، برخى از عيّاران به نام اين عرصه ، عبارات پر عمقى را در اين باره بيان نمودهاند . به عنوان نمونه ، از مرحوم آيت الله على اكبر مرندى نقل شده است : « قاضى ، توحيد مجسّم و فانى در توحيد بود . » « 2 » يا مرحوم امام خمينى رحمهالله در اين رابطه فرموده است : « قاضى رحمهالله خدايى محض بود » « 3 » و . . . لازم به تذكّر است كه فايدهى عملى اين نوع جهانبينى ، آن خواهد بود كه : عارف مكتب اهل عصمت عليهمالسلام ، بر خلاف برخى عوام فريبانِ مدّعىِ عرفان ، از شاهبتِ « من » و منيت ، خلاصى يافته و هرگز گرد عجب و غرور و تكبّر ، به دامنشان نمىنشيند و هرگونه موفقيت در سير و سلوك و تكامل نفسانى را از توفيقات الهى دانسته و با يقينِ روزافزون ، به درجه عبوديت خالصانه خود مىافزايند ؛ چرا كه آنان به عين اليقين ، در مىيابند كه در اين مدرسه معرفت ، حرف اوّل و آخر را خود معشوق مىزند و او است كه مسير را براى معرفت و تكامل و هدايت آنها هموار مىسازد و هر كس را به تناسب ظرفيت وجودى و تلاش سلوكىاش ، نسبت به حقايق هستى عارف مىسازد . از اين رو ، امام سجّاد عليهالسلامدر ضمن دعايى ، خطاب به پروردگار متعال ، چنين عرضه مىدارد : « وأنت دليلٌ على معرفتك » « 4 » : و تو راهنما هستى بر معرفت خودت . 3 . عبادت از ديگر ويژگىهاى مهمّ عارفان واقعى از منظر معصومان عليهمالسلام ، اهتمام ويژهى آنها به عبادات شرعى و انس آنها با ياد پروردگارشان و خلوتشان با حضرتِ ذاكر الغافلين است كه اين ويژگى نيز در مكتب عرفانى مرحوم قاضى ، به وضوح ديده مىشود ؛ بهگونهاى كه در مذاق عارفان اين سلسله ، هيچ لذّتى برتر از حلاوت مناجات و ذكر و ارتباط با خالق هستى از طريق نماز و مانند آن ، يافت نشود ؛ و از اين رو ، آنان ، دل تاريك شب را به منزله بزمگاه عاشقانه و محفل خلوت با دوست يگانه ، هر چه بيشتر مغتنم مىشمرند ؛ چراكه آنان ، به عين اليقين دريافتهاند كه بهترين هنر عبد در برابر مولا ، عبوديت و بندگىِ نيكوى او است ،
--> ( 1 ) - غرر الحكم ، ص 83 ، ح 1314 . ( 2 ) - اقليم وجود ، ص 32 . ( 3 ) - همان . ( 4 ) - الإقبال ، ص 149 ( ضمن دعاى روز چهاردهم ماه مبارك رمضان ) .