8 . علاقه و احترام به بستگان داشتن علاقه و احترام كامل به بستگان خصوصاً خانواده و فرزندان خود كه از بين خاطره هاى متعددى كه در اين زمينه از مرحوم علامه به ذهن دارم و هر كدام حكايتگر فضيلتى از فضائل اخلاق آن مرد بزرگ است يك خاطره بيان مىكنم : چون همسر اول مرحوم علامه فوت شد شاگردان به احترام استاد مجلس ترحيم در زير گنبد مسجد اعظم قم برپا كردند ، عموم شاگردان و خود علامه در محوطه باز جلو مجلس به پا ايستاده و از شركت كنندگان تشكر مى نمودند اما چيزى كه براى اغلب افراد شگفت آورد بود گريه و اشك بسيار و حزن و تأثر فراوان مرحوم علامه مى بود - اين موضوع براى حقير سؤال انگيز شد تا اينكه روزى از شهيد مفتح و يا آيت الله انصارى پرسيدم ، پاسخ شنيدم كه اتفاقاً اين امر براى ما هم تعجب آور و سؤال انگيز بود كه چرا استاد تا اين اين اندازه بىتاب و بىشكيبا است ، به ناچار علت را از خود ايشان پرسيدم پاسخ فرمودند يقيناً همه بايد بميريم و مرگ براى همه است اما من صرفاً به خاطر از دست دادن يك زن متأثر نيستم و گريه نمىكنم بلكه حزن و تأثير و گريه من به جهت صفاها ، محبت ها ، و كمك هاى فراوانى كه او به من كرد و موجبات آرامش خاطر مرا فراهم مى ساخت تا من بتوانم كارهاى علمى خود را دنبال كنم ، مى باشد و بالاتر آنكه او عالمه و عارفه و متهجده و اهل مكاشفه بود اين گريه ها براى آنهاست رحمت الله عليها . اين يك نمونه قدرشناسى استاد از خانواده خويش است . 9 . خوش برخوردى و خوش رفتارى به همگان و رعايت همه موازين اخلاقى در برخوردها و ده‌ها فضيلت اخلاقى ديگر كه از ذكر آنها و بيان داستان ها و مصاديق آنها به رعايت اختصار صرفنظر مىشود . بعد فلسفى مرحوم علامه يؤتِى الْحِكَمْةَ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُوتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اوتِىَ خَيْراً كثيراً وَ مَايَذَّ كَرُ الّا أولُوا الْالبْابِ « 1 » ترجمه : خداوند حكمت را به هر كه بخواهد مىدهد و به هركسى حكمت داده شد به او خير كثير داده شده و پند نمى گيرند مگر صاحبان عقل . آيت الله جوادى آملى مىفرمايند : اگر چه مرحوم علامه به عنوان بزرگترين مروج مكتب صدرائى در عصر و قرون حاضر به شمار مى روند اما چون نوآورى هايى در فلسفه دارند يقيناً پايه گذار مكتبى نوين در فلسفه خواهد بود . و مى افزايند كه استاد علامه طباطبايى ( قد - ه ) در

--> ( 1 ) - سوره بقره ، آيه 269 .