جمعى از نويسندگان
104
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
از تبار شايستگان آقا محمد تقى آملى فرزند مولا محمد آملى از برجسته ترين تربيتيافتهگان مكتب آقاى قاضى ، درماه ذىقعدهى سال 1304 قمرى در شهر تهران ديده به جهان گشود . نسب آقا شيخ محمّدتقى آملى به قبيله « جوان » « 1 » در شهرستان آمل مى رسد كه بزرگان زيادى از اين طايفه برخاسته اند و « جوان » نام جدّشان بوده كه در زمان صفويه مىزيسته است . پدر ايشان ، ملّا محمّد آملى در سال 1263 در آمل متولد شد و در هفده سالگى به تهران آمد و از محضر حاج شيخ محمدحسن آشتيانى ( صاحب بحرالفوائد ) و ميرزا ابوالقاسم كلانتر ( م 1295 ق ) و سيد صادق طباطبايى ، فقه و اصول ، و از حكماى عصر خود ، همچون ميرزا ابوالحسن جلوه ( م 1314 ق ) و آقاعلى زنورى ( م 1307 ق ) حكمت متعاليه را فرا گرفت و جامع معقول و منقول گرديد و تدريس و امامت « مسجد مجد » « 2 » را در 1320 ق برعهده گرفت . همرزم شيخ شهيد « ملّا محمّد آملى پدر بزرگوار آقا محمد تقى آملى » در زمان مشروطيت يكى از هم رزمان شيخ فضلاللَّه نورى به شمار مىآمد . ناجوانمردان ستم گر به نام آزادى خواهى ، بعد از شهادت شيخ فضلاللَّه ، ملا محمد را نيز تا پاى چوبه دار بردند و لكن از آن جايى كه شهادت شيخ فضلاللَّه ، انعكاس منفى در جامعه داشته است ، از دار زدن ملا محمّد آملى منصرف شدند و حكم تبعيد وى را به روستائى از توابع نور مازندران ، صادر كردند . دوره تبعيد وى در اين روستا ، پنج سال طول كشيد . پس از تبعيد ، مجددا به تهران بازگشت و در سن 73 سالگى در سال 1336 ق . در گذشت و پيكر مطهرش در كنار تربت استادش ، ميرزا ابوالحسن جلوه ( ره ) و نزديك آرامگاه شيخ صدوق ( ره ) واقع در قبرستان ابن بابويه شهر رى به خاك سپرده شد . « 3 » تاليفات پدر از ملا محمّد آملى اين دانشور مبارز آثارى به جا مانده كه برخى از آنها به شرح ذيل است : حاشيه بر فرائد شيخ انصارى . 2 . مباحث الفاظ 3 . شرح بر كلمه شريفه « لا إله الا اللَّه » ( اين رساله به خطّ وى و اكنون نزد آيتاللَّه حسنزاده آملى نگهدارى مىشود ) 4 . تلخيص
--> ( 1 ) - پدر آيه الله آملى در اين زمينه سروده : بآمل مولدى و بنوجوان / من النسب الاصيل و الحسب الجُمان / و أمّى من سلالة آل طه / بها فخرى اذا حصل الامانى ؛ آمل مولد من است و فرزندان « جوان » از نسب اصيل و حسب مرواريداند . و مادرم از فرزندان آل رسول است كه هر گاه آرزوها حاصل آيد بدان افتخار كنم . ( كيهان انديشه - خرداد و تير 1373 - شماره 54 به قلم : حسن زاده آملى ، حسن ) آيه الله حسن زاده آملى در اين زمينه مى نويسد : در زمان ما نيز طايفهاى از آملى ها به نام طايفه جوان شهرت دارند ، حتى فاميلى برخى به جوان آملى موسوم است . از همين طايفه است ملا محمد محقق شريف ، ملقب به شريف العلماء ( استاد صاحب ضوابط و شيخ مرتضى انصارى است ) . ملك الشعراء طالب آملى ( متوفى 1036 ه ق ) از شعراى اين طايفه گفته : بدل دارم انديشهها شكر للّه * كه بختم جوانست و من هم جوانم ( همان ) ( 2 ) - مسجد مجدالدوله مربوط به دوره قاجار است و در تهران ، خيابان امام خمينى ، مجاور بيمارستان سينا واقع شده اين مسجد از طرف مهدى قليخان امير سليمانى ، معروف به مجدالدوله ، در سال ه . ق ، تأسيس گرديد . سپس شبستان شمالى آن در سال ، ق به دستور حضرت آيتالله العظمى حاج شيخ محمدتقى آملى و به وسيله مرحوم حاج محمدباقر لولاگر ساخته شد . بازسازى تمامى قسمتها با نظارت فنى سازمان ميراث فرهنگى و با هزينه عده اى از شهروندان علاقه مند ، در سال ه . ش ، انجام پذيرفت . اين مسجد در تاريخ آذر با شماره ثبت بهعنوان يكى از آثار ملى ايران به ثبت رسيده است . ( 3 ) - كيهان انديشه - خرداد و تير 1373 - شماره 54 .