داشت بر او واجب مىشود هرچند در اوقات ديگر ديوانه باشد . شرط سوّم : آزادى : بنابراين بر مملوك يعنى غلام يا كنيز زرخريد هرچند مستطيع و مأذون از طرف مولاى خود باشد حج واجب نيست و هرگاه با اذن مولاى خود حج كند حجّ او صحيح است ولى كفايت از حَجّةالإسلام نمىكند و بعد از آزادى چنانچه داراى شرايط باشد بايد دوباره حج نمايد . و مخفى نماند كه اين شرط مسايلى دارد ولى چون محلّ ابتلا نيست متعرض آنها نمىشويم . شرط چهارم : استطاعت : و در آن چند چيز معتبر است : [ شرايط استطاعت ] اول : سعه وقت : به اين معنى كه وقت كافى براى رفتن به مكّه و بجا آوردن اعمال واجب در آنجا باشد ، بنابراين اگر بدست آمدن مال وقتى باشد كه براى اين اعمال كافى نباشد ، يا كافى باشد ولى با مشقت زياد كه عادتاً تحمّل نشود واجب نخواهد بود ، و در چنين صورت واجب است مال را تا سال بعد نگهدارى نمايد ، پس اگر