الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشه‌اى

24

مناسك حج (1415هـ)

تلف كند و اگر دارايى خود را صرف حج نمايد نتواند عوض آن را به صاحبش بدهد ، بلى تلف كردن عمدى وجوب حج را از بين نمىبرد بلكه حج بر او مستقر خواهد بود و لازم است حج را هرچند به سختى و گدايى باشد بجا آورد . اينها كه گفته شد فقط در مورد تلف زاد و راحله است ، و امّا تلف مالى كه در بلد خود براى زندگى جا گذاشته كاشف از اين نيست كه از اوّل مستطيع نبوده ، بلكه در اين صورت حجّش كافى و بعد از آن حجّى بر او نيست . مسئله 42 : اگر انسان مالى داشته باشد كه به مقدار مصارف حج باشد ، ولى عقيده اش اين بوده كه كافى نيست ، يا غفلت داشته ، يا غافل از وجوب حج بوده غفلتى كه معذور بوده حج بر او واجب بوده و معذور بودن ربطى به استطاعت واقعيه ندارد و بنابر اين اگر استطاعت او باقى بماند واجب است در سال بعد بجا آورد . و واجب نيست كه با فقر و تنگدستى هم كه آن را اصطلاحاً تسكّع گويند به حج برود و اگر خودش آن را بجا نياورد اگر مال دارد بعد از مردن او بايد حج برايش استيجار شود . ولى اگر شك داشته كه مستطيع است يا نه و فحص كردن برايش مشكلى نداشته و يا غافل بوده ولى منشأ غفلتش تقصير بوده ، سپس دانست