الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشه‌اى

81

رساله مضاربه و احكام ربا و بانكها و اعتكاف و مسائل ديگر روز (فارسى)

مسئله 32 اگر چند نفرى جمع شوند و اتفاق كنند بر تأسيس شركتى كه سرمايه شركت را به طور مشترك از مال خودشان بگذارند و هر يك از شركا و يا يكى از آنها در ضمن عقد شركت بر ديگران شرط كند كه چنانچه پيشآمد ضرر و حادثه‌اى بر جان و يا مال و يا ماشين و يا چيز ديگر او وارد شود ، با تعيين نوع حادثه ، شركت بايد خسارت آن حادثه را از سود عايد خود جبران كند ، در صورت وقوع حادثه واجب است شركت به اين شرط عمل كند و خسارت او را جبران كند . احكام سرقفلى از معاملات رايج بين تجار و كسبه كه مورد ابتلا است و از مسائل روز مىباشد موضوع سرقفلى است كه محلهاى تجارتى و كسب ، سرقفلى پيدا كرده است ، و قاعده كلى و ملاك براى مشروعيت گرفتن سرقفلى و عدم مشروعيت آن اين است كه در هر موردى كه مالك و موجر حق داشته باشد وجه الإجاره را زياد كند و يا ملك را تخليه كند و مستأجر حق نداشته باشد از زياد شدن وجه الإجاره يا تخليه ملك خوددارى كند ، در اين صورت جايز نيست كه مستأجر سرقفلى بگيرد و تصرف او در آن ملك بدون رضايت مالك حرام است ولى چنانچه مالك حق زياد كردن وجه‌الإجاره و حق خالى كردن ملك را هم نداشته باشد ، بلكه مستأجر حق تخليه كردن ملك براى غير و واگذارى اجاره آن را بر ديگرى داشته باشد در اين صورت گرفتن سرقفلى بر مستأجر جايز است ، براى روشن