شرط دوم ربا مكيل و موزون بودن جنس است ، بنابر اين در چيزهاى شمردنى مثل گردو ، و در چيزهاى متر كردنى مثل پارچه ، و چيزهايى كه اندازه‌گيرى آن به نظر خريدار و مشترى است مثل لباسهاى دوخته و چهارپايان و درختان خرما و غير آنها ، ربا نمىآيد و به زياد و يا كم مىشود فروخت . مسئله 1 ملاك مكيل و موزون بودن هر جنسى زمانى است كه آن جنس را مىفروشند و آنچه عده‌اى گفته‌اند كه ملاك زمان پيغمبر صلىالله عليه وآله و سلم است دليل محكمى ندارد . مسئله 2 جنسى كه در بعضى از شهرها با وزن و در بعضى ديگر با شماره و غير آن فروخته مىشود مشهور آن است كه هر شهرى حكم خودش را دارد ولى اظهر آن است كه آن جنس ربوى نيست حتى اگر با وزن بفروشند ولى احتياط مستحب است كه آن را ربوى حساب كنند و همچنين است اگر چيزى در يك شهر با وزن و غير آن فروخته مىشود ، مثل تخم مرغ كه در اين زمان حتى در يك مغازه دو جور خريد و فروش مىشود ، ربوى نيست . مسئله 3 چيزى كه با وزن فروخته مىشود و از يك جنس است بايد عوض آن را هم با وزن حساب كنند ، ولى اگر پيمانه هم مثل وزن دقيق باشد مثل قوطىهاى كنسرو ماهى كه با ماشين پر مىشود و مقدار معينى