مدت مضاربه باشد بايد از نفع اگر حاصل شده باشد جبران شود . سؤال 200 . رباخوارى يك حركت شومى است كه توسط برخى از ثروتمندان بدان دامن زده مىشود مستدعيست در اين خصوص ما را راهنمايى فرمائيد . جواب : رباخوارى از گناهان كبيره است و وظيفه شما نهى از منكر است البته بايد موارد ربا را تشخيص داد زيرا بعضى از عامه مردم مواردى را ربا مىدانند در حالى كه شرعاً ربا نيست ؛ مثل اينكه كسى جنس را نسيه گرانتر بفروشد از قيمت نقد يا چك مدت دار را كه در واقع سند بدهكارى كسى است به كمتر از مبلغ چك خريدارى نمايد كه در واقع خريد و فروش اسكناس مىنمايد و چك سند آن است و اين عمل ربا نيست و همينطور معامله مضاربه با شرائط آن حلال است و بعضى عوام آن را ربا مىدانند . سؤال 201 . آيا بيع ربوى تمامش باطل است يا در مقدار ربا باطل است ؟ جواب : مشهور اين است كه تمامش باطل است و ظاهر آيه هم همين است . سؤال 202 . آيا بين پدر و فرزندش ربا مىآيد ؟ جواب : بين پدر و فرزندش ربا نمىآيد اما بين مادر و فرزندش ربا مىآيد و جايز نيست ؛ و در فرزند هم فرقى بين دختر و پسر نيست ، چون صدق ولد بر هر دو مىشود ولى والد صدق بر والده نمىكند . مضافا به اينكه در نصوص آمده است : « لا ربا بين الرجل و ولده » يعنى : « ربا بين مرد و فرزندش نيست » . و لذا مراد از نص هم كه گفته است : « لا ربا بين الوالد و ولده » ( يعنى : ربا بين والد و فرزندش نيست ) ، همين مىباشد و حمل بر او مىشود . سؤال 203 . اگر صندوق قرض الحسنه‌اى تأسيس شود و شرط كند هر كس مشترك شود و مبلغى پول در آن بسپارد بعداً به او وام خواهد داد آيا ربا است و اگر ربا است آيا راهى براى تصحيح اين عمل شرعاً هست يا خير ؟ جواب : در مفروض مسأله قرض به شرط قرض ربا و حرام است ولى اگر مبلغى اسكناس كه به صندوق مىدهد بفروشد به همين مبلغ در ذمه شركا و در ضمن شرط كند كه هر