الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشه‌اى

91

الدلائل الظاهرات (استفتائات واستدلالات)

الاجاره را از روى ظلم براى يتيم صرف نمىكند آيا مىتواند مال الاجاره را به او بدهد و اگر فسخ كرد عين مستأجره را تحويل او دهد يا خير ؟ جواب : در مفروض مسأله اگر امكان دارد كه به حاكم مراجعه كنند تا او را بواسطه خيانت عزل نمايد بلكه ظاهر آن است كه اين شخص خود به خود منعزل است چون ارتكاز بر اين است كه وثاقت حدوثاً و بقاءً شرط صحت وصيت است . و وظيفه حاكم جلوگيرى از تصرف در مال يتيم است و خود او بايد تصميم لازم را بگيرد و اگر اين امر ممكن نيست و رجوع به حاكم شرع ومنع اين وصى از تصرف سبب ضايع شدن امور يتيم است مىتواند اين شخص اجاره را به وصى مذكور بدهد و اين از باب اين است كه صرف بعضى از مال يتيم ولو از باب ظلم براى حفظ بقيه اموال او در مورد ضرورت مانعى ندارد و همچنين است اگر بعد از فسخ عين مستأجره را به اين وصى بدهد « 1 » . سؤال 194 . در رابطه با رهن منزل مرسوم است ، پولى را پيش مىگيرند و بابت اجاره مبلغ كمترى دريافت مىكنند . آيا صحيح است ؟ و در صورت اشكال راه صحيح آن چيست ؟ جواب : اگر خانه را اجاره كند ولو به مبلغ كمى و در ضمن اجاره شرط كند كه مبلغ پولى را تا مدّت اجاره به موجر قرض الحسنه بدهد اشكال ندارد و اگر پول را قرض بدهد و شرط كند در ضمن عقد قرض كه خانه را قرض كننده به او اجاره دهد ربا و حرام مىشود . سؤال 195 . شخصى درخت گردويى در باغى داشته ، صاحب درخت گردو آن را به ديگرى فروخته ، آيا صاحب باغ مىتواند اعمال حق شفعه كند يا خير ؟ جواب : در فرض مسأله كه مفروض اين است كه صاحب درخت حق تصرف در زمين را داشته به نظر مىرسد كه در منفعت زمين كه تصرف در آن است هم صاحب باغ و هم

--> ( 1 ) اصل اين بحث يعنى خيانتِ وصى در جواهر ، ج 28 ، ص 421 مطرح شده است .