الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشه‌اى

354

الدلائل الظاهرات (استفتائات واستدلالات)

جواب : جزع عبارت است از ابراز نگرانيها و غم و اندوههاى درونى ، ولى فزع عبارت است از استغاثه به ديگران براى رفع آن نگرانيها به طورى كه انسان از تحمل آنها به تنهايى عاجز شده باشد و چاره‌اى ندارد جز اينكه تمنّا و خواهش منضم با ابراز ناراحتى داشته باشد و اين معنا علاوه بر اينكه متبادر است نزد عرف از بعضى از كتب لغات فى الجمله نيز استفاده مىشود . سؤال 610 . در زيارت حضرت امام محمد تقى ( ع ) وارد شده كه « يا من بدا لله فى شأنه » مراد از اين بدا چيست ؟ جواب : اين زيارت از كتاب كامل الزيارات ص 301 مىباشد و در بحار الانوار ( جلد 102 ، ص 7 - 9 ) متعرض آن شده‌اند و وجوهى براى معناى اين جمله ذكر كرده‌اند كه بعضى از وجوه آن اين است كه بنا بوده كه حضرت امام‌قائم ( ع ) باشند و بدا حاصل شده و امام‌قائم ( ع ) امام دوازدهم حضرت مهدى سلام الله عليه است . و اين وجه با بدا به معناى ممكن آن در حق خداوند متعال سازگار است و وجه ديگرى است كه راجع به اسماعيل بن الامام الصادق باشد كه مردم خيال مىكردند او امام است و بعداً حضرت كاظم ( ع ) امام از جانب خدا شدند . ولى اين وجه مناسب نيست چون هر چه را مردم خيال كنند و خلاف آن از جانب خداوند متعال باشد بدا نيست بلكه اگر چيزى از جانب او ثابت شود و خيال كنند ابدى است و بعد از آن از انتهاى امد آن را بيان كند « بدا » گويند . و اختلاف نسخه در اين جمله را نيز ذكر كرده‌اند در بحار مثل اينكه گفته‌اند اين جمله « يا من بدا لله فى شأنه » بوده و يا « مريد الله فى شأنه » و اين نسخه به معنى مناسب‌تر است و معلوم است كه در نوشتن اين جملات و جمله اول در قديم شبيه به هم نوشته مىشده . و اما سند روايت پس آن مرسله است و در كامل الزيارات است : حدثنى محمد بن جعفر الرزاز الكوفى عن محمد بن عيسى بن عبيد عمّن ذكره عن ابىالحسن ( ع ) . و ضعف سند با ادله تسامح در سنن قابل جبران است ولى استناد حكم الزامى به آن