غصب سؤال 300 . آيا آنچه معروف است كه « الغاصب يؤخذ بأشدّ الأحوال » صحيح است ؟ جواب : تا كنون دليلى از نصوص در اين مورد نيافته‌ايم و آنچه مسلم است اين است كه در كلمات بعضى از فقها آمده است و شايد خيال شده اين روش و سيره عقلا و متشرعه است ولى حق آن است كه نمىتوان اطلاق اين كلام را با مذاق شرع تطبيق كرد مثلًا اگر يك آجر غصبى در زيربناى ساختمانى عظيم به كار رفته و صاحب آن به عوض آن راضى نيست نمىتوان گفت ميليونها تومان به صاحب ساختمان ضرر وارد كنيم براى تحويل عين مال مالك كه جز به آن راضى نمىشود بلكه در امثال اين موارد منتقل به بدل مىشود . و از كتاب غصب جواهر ( ج 37 ) در بعضى از كلمات اين معنى ظاهر مىشود و تطبيق قاعدة لا ضرر به بر مورد ضرر غاصب هم در صورتى كه زيادتر از ضرر مالك باشد مانعى ندارد و وفق امتنان است اگرچه به نحوى مُقدِم بر ضرر خود اوست و عدم جعل قاعده بر او در اكثر موارد خلاف امتنان نيست . ضمان سؤال 301 . گاوى رها شده و به زراعت ديگرى وارد شده و صاحب زراعت براى دفع او سنگ زده و پاى او را شكسته بعداً با خرج خودش شكسته‌بندى شده ولى پاى گاو كج جوش خورده و مىلنگد آيا صاحب زراعت ضامن است يا خير ؟ جواب : اگر صاحب زراعت به طور معمول دفاع از مالش كرده مثلًا سنگى كه زده زياده از حد بزرگ نبوده اصلًا ضامن نيست و خرج شكسته‌بندى هم با صاحب گاو است مگر اينكه صاحب زراعت تبرعاً داده باشد . سؤال 302 . پزشكى به علت فقر مالى مريض كه قادر به پرداخت اجرت عمل جراحى نيست از معالجه و جراحى بيمار اورژانسى اجتناب مىكند و در نتيجه بيمار فوت مىكند يا