الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشهاى
103
الدلائل الظاهرات (استفتائات واستدلالات)
جواب : چاهى كه در ملك ديگرى كه حق تصرف آن را داشتهاند احداث كردهاند از مال خود آنهاست ولى اگر املاكى كه تصرف در آنها مىكنند از مال مالك قنات است اجاره اجرة المثل آن را بايد به مالك قنات بپردازند و به مجرد اينكه بگويند املاك وقف شاه نجف است وقفيت ثابت نمىشود ولى آنچه براى روضهخوانى از باب احتياط مىدهند احتياط بسيار خوبى است . ازدواج سؤال 223 . سختگيريهاى بيش از حد بعضى از والدين در مورد ازدواج ( مهريه و . . . ) موجب محروم شدن جوانان از ازدواج و بروز برخى مفاسد مىشود . آيا عمل والدين چه صورت دارد ؟ جواب : در مفروض سؤال اگر سختگيرى والدين براى ملاحظه مصالح طرفين باشد و از باب آگاهى بيشتر آنها به آن مصالح باشد مانعى ندارد ؛ بلكه در جائى كه اذن ولى شرع در صحت نكاح و دخالت داشته باشد بنابر احتياط واجب است مراعات شود ؛ و اگر به مصلحت نباشد بلكه موجب مفسده باشد بايد از آن احتراز شود و يكى از موارد مهريه است كه به رضايت طرفين منوط است و اگر پسر و دختر در اين باب رشيد نباشند نظر ولى شرعى آنان در مقدار آن دخالت دارد و او بايد مراعات مصلحت آنان را بنمايد چه بيشتر از مهرالسنه يا كمتر از آن و اگر آنان رشيد مىباشند در اين باب كم و زيادى مهر به اختيار خود آنهاست و به هرحال سختگيرى زياد از حد مصلحت ، از ولى شرعى درست نيست و خود دختر و پسر رشيد نيز بهتر است سخت نگيرند . سؤال 224 . الف . برخى خانوادهها براى ازدواج دخترانشان مخارج زيادى را بر داماد تحميل مىكنند مانند برپايى مجلس در تالارها با هزينههاى سنگين ، دعوت صدها نفر ميهمان و امثال آن كه حقيقتاً در ابتداى زندگى به بهانه آبرو داشتن و . . . مخارج كمرشكن را بر