على غضنفرى
152
مبانى تشيع در منابع تسنن (فارسى)
ثانيا : معناى اين حديث آن است كه هريك از صحابه ، از پيامبران گذشتهى تاريخ حتى از پيامبران اولو العزم هم بالاترند . براى اينكه حديث معناى درستى پيدا كند ، ناچاريم چيزى بگوييم كه محدث كبير ، نووى در شرح اين حديث گفته است كه مقصود افضليت « مجموعه صحابه » از مجموعه ديگر مردم تاريخ است نه آنكه هريك از صحابه ، افضل از ديگرانند . « 1 » اما آيا مىتوان پذيرفت كه تكتك صحابه به حكم معاصر بودن با پيامبر ، از مقام مؤمنان پاك و پيامبران گذشته برتر باشند ؟ علاوه اينكه حتى اگر صحت حديث را هم بپذيريم ، بايد بگوييم كه اين حديث هرگز عدالت و افضليت همهى صحابه و مسلمانان معاصر با پيامبر را بر ديگر مؤمنان طول تاريخ اثبات نمىكند . حديث سوم ترمذى دربارهى سند حديث ، آن را غريب دانسته و مىگويد : هذا الحديث غريب لا نعرفه الا من هذا الوجه . « 2 » نيز گفتهاند : سند حديث به خاطر وجود عبد اللّه بن عبد الرحمن ضعيف است . « 3 » البانى نيز از برخى انديشمندان ، ضعف حديث را نقل كرده است . « 4 » ابن كثير هم حديث را به خاطر وجود عبد اللّه بن عبد الرحمن ، ضعيف شمرده است . « 5 » متن اين حديث ، نيز ربطى به « عدالت » و يا « فضيلت » صحابه ندارد . طبق اين حديث ، رسول اكرم ، دو خواسته از امت داشته است : يكى اينكه آنان اصحاب را از
--> ( 1 ) - شرح صحيح مسلم ، ج 16 ، ص 85 . ( 2 ) - سنن ترمذى ، ج 5 ، ص 358 . ( 3 ) - كتاب السنة ، ص 465 . ( 4 ) - ضعيف سنن ترمذى ، محمد ناصر البانى ، ص 518 . ( 5 ) - تفسير ابن كثير ، ج 3 ، ص 525 .