هشت ماه خلافت را عهده‌دار بوده است ، نيامده است . 2 - بدون هيچ دليلى ، ميان چهار فرزند عبد الملك مروان فرق قائل شده و عده‌اى از آنان براى تصحيح شمارش از قلم افتاده‌اند . 3 - با اينكه تعداد دوازده معين و مشخص است ، و با توجه به اينكه خلفاى بنى عباس از سى تن تجاوز كرده‌اند ، برخى براى اصلاح شمارش خود با واژه عده‌اى از بنى عباس ، به افرادى نامعين از بنى عباس اشاره كرده‌اند . 4 - معاويه كه كارهاى خلاف روش پيامبر وى ، كتابهاى تاريخى را پر نموده است ، و به تعبير ابن ابى الحديد « زنديقى بيش نيست » « 1 » ، جزء خلفاى پيامبر محسوب شده است . 5 - يزيد در مدت سه سال خلافت خود ، سال اول فرزند رسول خدا و بيش از هفتاد نفر از ياران و فرزندان او را به قتل رساند ؛ و در سال دوم واقعه حرّه را در « مدينه » به وجود آورد و در شهر پيامبر جوى خون سرازير نمود ؛ و در سال سوم « كعبه » را به طمع سيطره بر زبيريان به منجنيق بست . او نيز خليفه رسول خدا شمرده شده است . 6 - و . . . براى آگاهى خوانندگان ، لازم است در اينجا به زمان حكومت همه‌ى حاكمان پس از پيامبر خدا اشاره كنيم تا ببينيم آيا اساسا امكان دارد با يك اسلوب معين از ميان آنها دوازده تن را برگزيد . حاكمان پس از درگذشت پيامبر خدا ، در سال 11 هجرى ، ابا بكر ، عمر بن خطاب ، عثمان بن عفان ، على بن ابى طالب و حسن بن على ، تا سال 40 هجرى و روىهم پنج تن خلافت داشتند .

--> ( 1 ) - شرح حديدى ، ج 1 ، ص 249 .