جزء چهارم . . . وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ . « 1 » . . . و براى خدا و مردم است كه آهنگ خانه ( او ) كنند ، آنها كه توانايى رفتن به سوى آن دارند ، و هر كس كفر بورزد ( و حج را ترك كند به خود زيان رسانيده ) خداوند از همه جهانيان بى نياز است . سبيل به معناى زاد و راحله است . برخى از آن حضرت صلى الله عليه و آله مىپرسيدند مراد از سبيل در قرآن چيست ؟ حضرت صلى الله عليه و آله مىفرمود : السبيل الى الحج ، الزاد و الراحلة . « 2 » گفته شده وقتى حضرت آيه را مطرح مىفرمود ، شخصى از قبيله هذيل از حضرت پرسيد : آيا اگر كسى حج را ترك كند ، كافر شده‌است ؟ حضرت فرمودند : كسى كه آن را ترك كند و از عقوبت آن نترسيده و انجام دهد و به ثواب آن اميد ندارد ، كافر است . من تركه و لا يخاف عقوبته ، و من حج و لا يرجو ثوابه فهو ذلك . « 3 » شوكانى ، ثعالبى ، و سيوطى اين روايت را با اندكى تغيير نقل نموده‌اند . « 4 »

--> ( 1 ) - آل عمران ، 97 . ( 2 ) - جامع‌البيان ، ج 4 ، ص 23 و 24 . ( 3 ) - جامع‌البيان ، ج 4 ، ص 28 . ( 4 ) - ثعالبى ، ج 2 ، ص 80 ؛ درالمنثور ، ج 2 ، ص 57 ؛ فتح‌القدير ، ج 1 ، ص 366 .