جزء يكم بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ بنام خداى بخشنده و بخشايشگر اين آيه به فرمايش پيامبر مكرم صلى الله عليه و آله يكى از آيات سوره حمد شمرده مىشود و با اين آيه ، اين سوره هفت آيه خواهد شد . قال رسول اللَّه : ان « بسم اللَّه الرحمن الرحيم » آية من فاتحة الكتاب ، و هى سبع آيات تمامها بسم اللَّه الرحمن الرحيم . « 1 » ابوهريره ، نيز از آن حضرت صلى الله عليه و آله نقل كرده‌اند كه : فاتحة الكتاب هفت آيه دارد . « 2 » فاتحة الكتاب هى سبع المثانى . « 3 » عطيه از ابو سعيد نقل كرده‌است كه حضرت صلى الله عليه و آله فرمودند : ان عيسى بن مريم اسلمته امه الى الكتاب ليعلمه . فقال له المعلم : اكتب « بسم » فقال له عيسى : و ما بسم ؟ فقال له المعلم : ما ادرى . فقال له عيسى : الباء بهاء اللَّه ، و السين سنائه و الميم مملكته . « 4 » مريم عليها السلام عيسى عليه السلام را به دانشمندى سپرد تا او را تعليم دهد . معلم به وى گفت بنويس « بسم » عيسى پرسيد يعنى چه ؟ معلم گفت : نمىدانم . عيسى فرمود : مراد از حرف « ب » جمال خدا ، حرف « س » مقام او و حرف « ميم » مملكت اوست .

--> ( 1 ) - كنز الدقائق ، ج 1 ، ص 27 . ( 2 ) - دو معنا براى واژه مثانى قابل طرح است . اول آنكه اين واژه به اين معناى نزول دوباره قرآن مىباشد و دوم اينكه چون اين سوره دو بار در هر نماز خوانده مىشود آن را مثانى ناميده‌اند . ( 3 ) - معانى القرآن نحاس ، ج 1 ، ص 47 . ( 4 ) - جامع‌البيان ، ج 1 ، ص 81 .