عوامل جعل حديث در بررسىهاى تاريخى ، عوامل مختلفى را مىتوان برشمرد كه موجب جعل حديث و يا افزايش جعل بوده‌اند كه عبارتند از : 1 - عداوت شكى نيست كه يهوديان و مسيحيان ، كه دين جديد را موجب زوال دين خود و اهداف فردى خويش مىديدند ، با اسلام به شدت دشمنى مىورزيدند . بر همين اساس آنان چون امكان روياروئى با اسلام را نداشتند ، احاديث بسيارى را جعل مىكردند تا بر پيكره فرهنگ اسلام بتازند . در اين راستا ، كعب الاخبار ( ابن ماتع حميرى ) ، وهب بن منيه ، ابن جريح و . . . نقش جدى ايفا مىكردند . 2 - انتقام از اهل بيت عليه السلام از عمده‌ترين عوامل جعل حديث انتقام برخى از مسلمانان از اهل بيت پيامبر عليه السلام بود . آنان كه بزرگانشان در جنگهاى اسلام و شرك از بين رفته بودند و يا آل بيت پيامبر را مانع پيشرفت خويش مىشمردند ، يكصد سال مانع نشر معارف نبوى شدند و در عصر رواج حديث نيز چاره را در اين ديدند كه با ساختن احاديث جعلى ، حديث را غير معتبر جلوه دهند . 3 - ناسيوناليستى يكى از عوامل جعل حديث ، تعصب ملى و قوم گرايى بود . اين عامل نيز موجب جعل احاديثى در فضيلت مناطق و يا برترى عرب بر عجم و نيز اقوام و قبايل بر يكديگر گرديد . برخى از احاديثى كه در مدح يا مذمت قبايل ، طوايف و نيز شهرها و . . . وارد شده است در همين راستا قابل ارزيابى است . 4 - مطامع مادى عده‌اى با بيان حديث امرار و معاش مىكردند آنان حديث را براى رونق كار اقتصادى خود مىخواستند .