شد ؟ گفت : صدايى به گوش خورد و آن صدا گفت : آى شيخ بهايى ، اين قدم‌ها كه بر مىدارى ، نفس‌هاى شما قدم‌هاى شماست ، به سوى اجلتان و به سوى قبرتان ؛ هر نفسى بدنى است و در آن بدن اين نفس‌ها تكرار پيدا خواهد كرد تا اين كه تمام شود كه على عليه السلام مىفرمايد : مَا أَسْرَعَ السَّاعَاتِ فِى الْيَوْمِ وَ أَسْرَعَ الْأَيَّامَ فِى الشَّهْرِ وَ أَسْرَعَ الشُّهُورَ فِى السَّنَةِ وَ أَسْرَعَ السِّنِينَ فِى الْعُمُر ؛ « 1 » وه ! چگونه ساعت‌ها در روز ، و روزها در ماه ، و ماه‌ها در سال ، و سال‌ها در عمر آدمى شتابان مىگذرد ؟ ! چقدر روزها زود هفته‌ها را تمام مىكنند و چه قدر هفته‌ها زود ماه‌ها را تمام مىكنند و چه قدر ماه‌ها به زودى سال‌ها را منقضى مىكنند و چه زود سال‌ها ، عمرها را منقضى مىكنند ! شيخ بهايى حاضر باش براى رفتن ! شيخ بهايى بسيار ناراحت شد ؛ زيرا كه انسان نمىداند كه آيا به وظايف خويش عمل كرده و تمام كرده و نمره چه خواهد بود ؟ و پس از شش ماه شيخ بهايى جهان را بدرود گفت . اميد است كه - ان شاء اللَّه - توجهى به آخرت پيدا كنى . برادران و خواهران عزيز ، شما بدانيد كه توجه به خدا روح تمام كارهاى انسانى است . اگر انسان با خدا باشد ، همه گرفتارىها حل خواهد شد : يَا ابْنَ مَسْعُودٍ ! لَاتُحَقِّرَنَ ذَنْباً وَ لَاتُصَغِّرَنَّهُ وَ اجْتَنِبِ الْكَبَائِرَ ، فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا نَظَرَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَى ذُنُوبِهِ دَمَعَتْ عَيْنَاه ؛ « 2 » پسر مسعود ، هيچ گناهى را كوچك مشمار و از گناهان كبيره كناره گيرى كن ، كه بنده چون در قيامت به گناهانش بنگرد ، از چشمانش خون و چرك به جاى اشك فرو ريزد . آرى خدا مىفرمايد : « يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ مَا عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ

--> ( 1 ) نهج البلاغة ، خ 188 . ( 2 ) مكارم الأخلاق ، ص 452