الشيخ علي المشكيني
54
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى)
و دعايى كه راوى حديث فوق فراگرفت ، نتيجه يك ملاقات و سؤال است كه تا امروز از آن بهرهبردارى مىشود . و اصولًا اسلام به همه پيروانش توصيه مىكند كه هماره و در هر حال و در هر مكان و زمان ، بايد طرح صحبتش از علم و دانش ، و لو به مقدار ضرورى انجام گيرد و هيچ مجلس و محفلى خالى از افاده و استفاده نشود چه مسائل عقيدتى و اخلاقى باشد و چه مسائلى اجتماعى و اقتصادى ، چه راجع به حل مشكلى از مسائل مذهبى باشد ، و چه راجع به گشودن گروهى از امور دنيوى ، شما مىبينيد آن شاگرد پيرو مكتب اسلام در گير و دار جنگ از على عليه السلام مسأله قضا و قدر و جبر و تفويض مىرسد و آن شاگرد ديگر اين مكتب از امام حسن عليه السلام در حالت احتضارش موعظه و تبليغ احكام مىطلبد و آن رادمرد بزرگ اسلام و اولين شهيد محراب در لحظات آخر عمرش علوم و معارفى را به عنوان وصيت القا مىنمايد . و بالجمله جلسه افرادى كه خالى از بهره معنوى باشد ، شبيه مجامع حيوانى و مجلس انسى كه در آن سخن از معارف و دانش به ميان آيد ، از جلسات فرشتگان محسوب مىگردد . 8 . بايد انسان طالب كمال پيوسته ابزار و وسايل نوشتن و يادداشت مطالب را همراه داشته باشد و هر سخن و كلامى كه شامل فن و دانشى باشد ، يادداشت كند ؛ چه آن كه هر دانش به مثابه پرنده زيبايى وحشى است اگر در قفس كتابت قرار نگيرد ، از كف فكرت انسان خواهد رفت . از محقق نابغه ، شيخ محمد حسين اصفهانى نقل شده كه مىگفته : در برخى از شبها كه چراغ را خاموش كرده و در رختخواب مىآرميدم ، ناگهان نكتهاى در رابطه با مطالب درسى مورد مطالعه به خاطرم مىرسيد ، از جا بر مىخاستم و چراغ را - كه شما مىدانيد در آن زمان چراغها چگونه بود و روشن نمودن آنها چطور - روشن مىكردم و آن را يادداشت مىكردم . 9 . آخرين ملاقات و وداع دوستان بايد با ياد حق و دعا و توصيه به تقوا و رعايت اصول اسلامى و انسانى باشد . و بالجمله معلمان دلسوز بشر كه روش درسشان و چگونگى تعليم و تربيتشان و روح پر از ايمان و مملو از عظمت و صفايشان و قلب آكنده از مهر و محبت و انسان