گفته شد ، انسان نيز به عنوان موجودى عاقل و داراى اراده و اختيار ، معلم روان خويشتن و مربى نفس و روح و جان خويش است . و سخن در اين بود كه اين طفل خردسال و كودك قابل هر گونه تعليم و تربيت را چگونه بايد درس آموخت و تربيت نمود و تكامل بخشيد تا آن باشد كه خدا مىخواهد و آن شود كه او گفته و آن گويد كه او مىخواهد و آن خواهد كه او مىگويد و آن كند كه او دستور مىدهد و آن دستور دهد كه او مىكند . آن هدفى كه خداوند از خلقت نوع وى دارد ، همان باشد و آن رتبه‌اى كه خدا را در آفرينش او در نظر است ، به آن‌جا رسد و آن راهى را كه براى او تعيين نموده ، انتخاب كند و آن رفتار و گفتار و پندارى را كه به دو آموخته است اختيار نمايد . عمدهء مطلب اين است و همه حرف‌ها در اين‌جاست و همه دشوارىها در اين راه است و همه آزمايش‌ها در اين مقام است و همه سعادت‌ها رهين پيروزى در اين گام ، و همه شقاوت‌ها در گرو شكست در اين مرحله است . باشد ما در آينده سخنى در اين باره بگوييم كه خود گوينده را تلقين انسانيت شود و شنونده را قدمى در كمالات نفسانى پيش ببرد ! انه خير موفق و معين .