كتابى روشن [ ثبت ] است . « مَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتَابِ مِنْ شَيْءٍ » ؛ « 1 » ما هيچ چيزى را در كتاب [ لوح محفوظ ] فروگذار نكرده‌ايم . همه علوم و معارف در اين كتاب نوشته شده و ما در اين كتاب از درج هيچ حقيقتى فرو گذار نكرديم . در قرآن مجيد در بارهء مطالعه اين كتاب و فراگرفتن دانش‌ها و بينش‌هاى گوناگون ترغيب شده است . درسى كه اين استاد براى بشر مىدهد ، منحصر به درس توحيد و معارف دينى نيست ، بلكه همه علوم متنوع روز را تدريس مىكند . اين استاد ، تاريخدان است و از فلسفه تاريخ نيز سخن مىگويد . او فيزيكدان و شيميست و فلسفى و كيهان‌شناس و طبيب و دكتر در همه فنون است و انسان‌ها تا حال هر چه فرا گرفته‌اند ، از سفره گشوده انعام اين استاد عظيم الشأن است . رويدادهاى جهان گروه هفتم ، حوادث و وقايع عالم هستى است كه پيوسته بوده و هست و خواهد بود . و بىترديد ، هر حادثه‌اى براى انسان عاقل كمالى است و هر رويداد تلخ و يا شيرين براى انسان كامل عقلى است . حوادث مربوط به گذشتگان ، تاريخ است و دقت در اسباب وقوع و پى آمدها و نتايج آن ، توجه فلسفه تاريخ و در هر تاريخى درسى و در هر حادثه‌اى تجربه‌اى و در هر تجربه‌اى علمى و در پى هر علمى تربيت و تكاملى است ، و انسان عاقل كسى است كه از حوادث تلخ ديگران درس عبرت بياموزد و نه آن كه ديگران از حوادث تلخ وى درس عبرت گيرند ، و انسان كامل انسانى است كه سطور مختلف حوادث را به دقت بخواند و از مطالب مختلف آن نيكوهايش را به عنوان سرمشق انتخاب نمايد : « الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ » ؛ « 2 » به سخن گوش فرامىدهند و بهترين آن را پيروى مىكنند . هر رويدادى در اين صحنه ، گفتارى است و شما آنچه نيكو است ، فرا بگيريد و

--> ( 1 ) سورهء أنعام ، آيهء 38 . ( 2 ) سورهء زمر ، آيهء 18 .