19 . او طبعاً راهى طريق هوس است و پيوسته در صدد آن است كه هر چه به زندگى ادامه دهد ، عصيان كند و اقدام به فجور نمايد و پرده عفاف به درد : « بَلْ يُرِيدُ الْإِنْسَانُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُ » . 20 . او خود از درون خويش آگاه و به صفات داخلى و ميول و هوس‌هاى خود بصير و از انگيزه حركت‌هاى خويش مطلع است ؛ گرچه ده‌ها عذر براى توجيه تخلفات خود القا كند : « بَلِ الْإِنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ * وَ لَوْ أَلْقَى مَعَاذِيرَهُ » . 21 . انسان سخت مورد عنايت ذات اقدس حق است و حضرتش به منظور هدايت و تعليم و تربيت و ترقى و تكامل وى ، پاك‌ترين و خالص‌ترين افراد نوع او را از سوى خويش انتخاب و به طرف او گسيل داشته ، و روى اين انگيزه برنامه‌اى متنوعى بر حسب اقتضاى طبايع و افكار و ازمنه و اعصار و محيطهاى زيست فردى و اجتماعى وى تنظيم و در طول تاريخ ابلاغ فرموده است . انتخاب شدگانت مزبور به نام رسولان و پيام‌آوران و برنامه‌هاى تنظيمى به نام كتب و دين و شرايع آسمانى ناميده مىشوند . در توضيح حال اين برنامه‌ها امور زير لازم الذكر است : الف . محتواى كتب آسمانى و دين و هر شريعتى از شرايع الهى عبارت از معارفى مختلف و مسائلى متنوّع است از قبيل احكام اعتقادى ، فروع عملى ، ادلّهء اثبات توحيد و ساير اصول عقايد ، قصص و تواريخ گذشتگان ، شرح حال عوالم پس از مرگ ، بيان اخلاق و حالات انسانى ، شرح حال برخى از مغيبات نظير فرشتگان ، اجنه و شياطين ،