الشيخ علي المشكيني

43

گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى)

چهارم ، براى هر كس كه دقّت و تأملى در احاديث رسيده از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بنمايد ، روشن مىگردد كه سنّت در مسيرى كه به طول تاريخ از حين صدور حديث تا امروز است ، در عالم تشيع هيچ گاه دچار محذور سنّت عامّه نشده ؛ زيرا سنّت رسيده از طريق عامّه ، مدّت مديدى گرفتار ممنوعيت كتابت بوده و فقط از طريق السنه و اذهان سابقين به لاحقين منتقل مىشده است ؛ چه آن كه خليفه دوم پس از ارتحال رسول اكرم صلى الله عليه و آله نوشتن احاديث را شديداً قدغن كرد و به دليل « كفانا كتاب اللَّه » يا نظير آن ، كتابت سنّت و حديث را ممنوع داشت ؛ به طورى كه برخى را به خاطر نوشتن حديث ، شلّاق زد و اين قضيه تا زمان عمر بن عبدالعزيز خليفه اموى ادامه داشت و البته واضح است كه در انتقال مطلب از ذهنى به ذهن ديگر ، چه خطراتى پيش مىآيد و الفاظ و نكات و معانى ، تا چه اندازه در معرض تغيير و تحريف ( به دست افراد مختلف الحال ) قرار مىگيرد . لكن سير سنّت در ميان شيعه ، طور ديگرى بوده است و از همان اوايل امر كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : قيّدوا العلمَ بالكتابة ؛ [ علم را با « نوشتن » به بند كشيد . ] آنچه پيامبر اكرم مىفرمود ، على عليه السلام مىنوشت و از اين رو ، در نزد اهل بيت عليهم السلام كتابى بود كه غالباً براى اصحاب نزديك ، از آن نقل مىفرمودند و آن ، املاى رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و نوشته على عليه السلام بود و اين ، افزون بر علوم و معارفى بود كه آن بزرگواران ، خود به اصحاب و شاگردان تعليم و به نوشتن آن ، دستور مىدادند . كتاب ديگرى نيز با املاى حضرت زهرا عليها السلام و كتابت حضرت امير عليه السلام در علوم و