الشيخ علي المشكيني
39
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى)
سنّت - كه روايت و حديث و نص نيز بدان اطلاق مىشود - كلامى است كه الفاظ آن از پيامبر اكرم و محتوا و معانى آن از خداوند است . البته سنّت در علم اصول ، سه قسم است : قول ، فعل و تقرير معصوم ؛ لكن مراد اصوليين ، سنّت صادره از پيامبر صلى الله عليه و آله است و لذا ، كتابت را جزء سنّت نياوردهاند . روشن است كه اگر سنّت به واسطه امام معصوم رسيده باشد ، قسم چهارمى هم خواهد داشت و آن ، كتابت است . كتاب و سنّت ، هر دو بايد از پيامبر اكرم به جامعه برسد تا مورد عمل قرار گيرد . در رسيدن « كتاب » به انسانها ، نسلًا بعد نسلٍ تا به امروز ، اشكالى نداريم . بحمداللَّه كتاب خدا با همان الفاظ و كلمات و خصوصيات وارده ، به صورت متواتر و قطعى ، به ما رسيده و تغيير و تحريفى در آن واقع نشده است و تشكيك در اين مسأله و قول به « تحريف كتاب اللَّه » كه از برخى علماى فريقين صادر شده ، باطل است و مورد قبول نيست ؛ بلكه اشتباه و لغزش است و زَلَّة الكبير ، زلَّةٌ كبيرة . و امّا در بارهء « سنّت » و حديث كه موضوع نوشتار ما نيز هست بحث است كه اوّلًا ، كيفيت رسيدن سنّت و كلمات پيامبر اكرم به جامعه اسلامى از صدر اسلام تا به امروز ، چگونه است ؟ و ثانياً ، در اين روش دستيابى به سنّت ، چه اختلافى ميان مسلك ما ( شيعه اماميه ) و مسلك ساير برادران مسلمانمان ( از غير اماميه ) هست ؟ در اين زمينه به نكاتى چند اشاره مىشود : نخست ، آن كه سنّت و حديث در نزد اهل تشيع ، همان سنّت و حديث در نزد اهل تسنّن است و مراد فريقين از آن ، « الفاظ و مطالبى است كه از پيامبر گرامى اسلام صادر شده و به عنوان علوم و معارف الهى ، در مقام بيان ، القاء شده است » . و توهّم آن كه سنّت در نزد شيعه اماميه و فرقه جعفريه معناى ديگرى دارد و اين توهم كه آنها معتقدند ائمه معصومين عليهم السلام خود بالاستقلال مطالب را از حضرت حق دريافت مىكنند و براى مردم بيان مىنمايند ، باطل است ؛ بلكه در عالم تشيع و در نزد اماميه ،