الشيخ علي المشكيني
21
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى)
و اينك مطالب مورد نظر را در قالب سؤالات زير مىآوريم 1 . اولين سورهاى كه بر قلب مبارك پيامبر اسلام نازل شد ، كدام است ؟ فاتحة الكتاب است - كه فاتحهء اين كتاب است - يا علق است ، يا مدثر است ، يا توحيد است ؟ و يا همه اين سور يكجا فرود آمدهاند ؟ و يا آن كه سورههاى ديگر است ؟ و آيا اين مطلب را - كه عدهاى متعرض شدهاند - طرحش لازم است ؟ و فوايد درك آن چه قدر است و مضار عدم تعرض و يا عدم توجه به آن در چه حد است ؟ 2 . آخرين سورهاى كه فرود آمده ، كدام است ؟ در اينجا گفته شده كه فهم اين امر براى ما مفيد است ؛ چه آن كه مىفهميم خاتمهء بيانات حقتعالى و آخرين سخن حضرتش با بندگان خود و پايان ابلاغ رسولش چه بوده و آن حضرت در مقام اتمام گفتارش از طرف حق از كدامين موضوع سخن گفته و لب فرو بسته ، آيا سورهء مائده بوده و يا آيهء 67 از آن سوره و يا آيهء ما قبل آخر از سورهء انشراح و يا غير اينها ؟ 3 . آيا سورهها و آيههاى قرآن كريم ، به تناسب رويدادها و حوادث فرود آمده و يا به مناسبت زمانى خاص و يا مكانى خاص و يا آن كه در رابطه با حوادث آينده و بر حسب تقدم و تأخر آنها و يا بر وفق انگيزهها و علل ديگر ؟ و اگر حوادث گذشته و يا آينده معلوم نشود ، لطمهاى به استفاده و استنباط مطلب مىزند ؟ و بالأخره ، شأن نزولهاى سور و آيات تا چه حدى در فهم و تفسير آيات دخيل است ؟ 4 . سور و آيات اين كتاب به چه وسيله به پيامبر بزرگ نازل گرديده و به چه طريق القا شده ، و به تعبير ديگر ، از مبدأ وحى و علم ازلى الهى تا وصول به مرحله نهايى آن - كه مغزها و دلهاى جامعه است - چند مرحله را پيمودهاند ؟ آيا صحيح است اين كه گفته مىشود اين كتاب اولًا از مبدأ وحى در لوح محفوظ مندرج ، و ثانياً در قلب فرشته روح منقش ، و ثالثاً در آسمان اول استنساخ ، و رابعاً بر قلب مطهر نبى اكرم صلى الله عليه و آله القا ، و خامساً بر زبان گوياى آن حضرت جارى ، و سادساً در دلهاى مؤمنان و مستمعان وارد ، و سابعاً در مرحله عمل به مقام عينيت رسيدهاند و آيا همه آيات و سور چنين بوده و يا راههاى ديگر و نزديكتر نيز وجود داشته ؟