و في دعاء الحسين عليه السلام يوم عرفه : « كيف يستدلّ عليك بما هو في وجوده مفتقر إليك ، أيكون لغيرك من الظهور ما ليس لك ، حتّى يكون هو المظهر لك ، متى غبت حتّى تحتاج إلى دليل يدلّ عليك » « 1 » . أقول : هذا طريق لأخصّ عباد اللَّه و إلّافالكتاب و السنّة و منطق الأنبياء و قضاء العقل تحثّ على الاستدلال بالدليل الإنّي و الاهتداء بالآثار إلى المؤثر . « 2 » شعر كى رفته‌اى ز دل كه تمنّا كنم تو را * كى رفته‌اى ز ديده كه پيدا كنم تو را « 3 » شعر بگذر تو از دليل و به مدلول راه بر * او را از او شناس ، نه از راه قال و قيل شعر حافظ گويد : سمن بويان غبار از دل چو بنشينند ، بنشانند * پرى رويان قرار از دل چو بستيزند ، بستانند به عمرى يك نفس با ما چو بنشينند ، برخيزند * نهال شوق اندر دل چو برخيزند ، بنشانند

--> ( 1 ) . در دعاى امام حسين عليه السلام روز عرفه آمده : « خدايا ! چگونه به آفريده‌اى كه براى وجودش نيازمند توست ، براى اثبات وجود تو استدلال شود ؟ ! آيا موجودى غير تو آن‌قدر ظهور دارد كه تو نداشته باشى و او بتواند نمايانگر تو باشد ؟ ! كىغايب گشته‌اى كه نيازمند دليل و راهنمايى گردى تا به سويت هدايت كند و تو را نشان دهد ؟ ! » ( بحار الأنوار ، ج 64 ، ص 142 ) . ( 2 ) . بيان : امّا اين راه براى بندگان ويژهء خداست و گرنه قرآن و سنّت و سخن پيامبران و حكم عقل ، به استدلال « إنّي » فرا مىخواند و اين كه از آثار پى به وجود مؤثّر ( خدا ) ببريم . ( 3 ) . ديوان اشعار فروغى بسطامى ، غزليات ، شمارهء 9 : « . . . كى بوده‌اى نهفته كه پيدا كنم تو را » .