الشيخ علي المشكيني
24
نوشتارهاى فقهى (فارسى)
« إنّا هَدَيْناهُ السَّبيلَ إمّا شاكِرًا وَ إمّا كَفُورًا » « 1 » : ما انسان را راهنمايى كرديم ، حال مىخواهد شكرگزار باشد يا كفران كننده . منظور اصلى از آزاد و مختار نمودن آنان در فراز و نشيب اين طريق ، آن است كه : آزمايشى در بُعد عقيده و عمل ، در جوّ آزاد اين جهان ، انجام يابد ؛ و پندار و گفتار و كردار همه ، به طور دقيق ، نوشته و پرونده شود ؛ و سپس از دريچهء مرگ ، وارد جهان ابديّت شوند . ترديدى نيست كه در آن جهان ، همگى در صحنهاى بس عظيم و انبوه ، شركت خواهند نمود ؛ و در محكمهاى شكوهمند و منظّم و دقيق ، به پروندهء همه ، رسيدگى كامل ، انجام خواهد گرفت ، تا بالأخره قضات و مأموران اجرايى اين محكمه - كه از طبقهء انبيا و پيروان راستين آنان تشكيل يافتهاند - كفّار و منحرفان را جدا كنند و به تناسب جرمشان ، در محيطى - [ يعنى ] جهنّم - به دست كيفر ابدى بسپارند و پذيرا شدگان برنامهها را در محلّى كه بهشتِ « عدن » نام دارد ، اسكان دهند ، تا براى هميشه جاودان و متنعّم باشند . و اين است منظور اصلى از خلقت انسانها . پس ، از بيان فوق به دست آمد كه هدف اصلى از خلقت ، تكامل انسانها در بُعد معنوى و اخلاقى است كه جز به وسيلهء عمل به فرامين الهى و دستورات انبيا ، امكانپذير نيست . و بدين منظور ، به تأليف اين جزوهء مختصر ، اقدام شد ؛ و منظور را با چند جملهء زير توضيح مىدهيم : هدف از نگارش اين مختصر ، بيان واجبات و محرّمات از اصول و فروع است ، گر چه احياناً احكام ديگرى ، به تناسب اصل ، مذكور افتاده [ است ] . واجبات ، يعنى : مصاديق روشن معروف كه انجام آن و امر به آن ، واجب است . و محرّمات ، يعنى : مصاديق منكر كه ترك آن و نهى از آن ، لازم است . و بىترديد ، مراعات كامل محتواى اين كتاب ، تحقّق بخشندهء رتبهاى از مفهوم تقوا است كه در قرآن مجيد ، بدان دعوت اكيد رفته و در سنّت اهل بيت عليهم السلام - بهويژه در نهج البلاغه - بدان توصيهء بليغ شده است .
--> ( 1 ) . سورهء انسان ، آيهء 3 .