الشيخ علي المشكيني
42
مفتاح الجنان ومصباح الجنان
ماصَلَّيْتَ عَلى إِبْراهيمَ وَ الِ إِبْراهيمَ إِنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ ؛ « 1 » صلواتى كه بر ابراهيم و آل ابراهيم فرستادى . همانا كه تو حميد و مجيدى . يازدهم - مستحبّ مؤكّد است سجدهء شكر بعد از هر نماز ، و همچنين در هر حالى كه انسان را نعمتى برسد ، يا رسيدن آن را يادآور شود ، يا خطر و حادثهاى از انسان دفع شود ، يا متذكّر دفع آن گردد ؛ و همچنين مستحبّ استپس از انجام هر امر خيرى - حتّى مانند اينكه موفّق شود ميان دو مسلمان را با هم صلح و آشتى دهد - و حداقلّ آن ، نهادن پيشانى بر زمين است ، و بهتراست يك مرتبه يا سه مرتبه يا صد مرتبه بگويد : شُكْراً للَّهِ و هر چه سجده را مكرّر كند و طول دهد و حوايج خود را به حضرت حقّ عرضه كند و گريه و زارى نمايد ، مطلوبتر و به اجابت نزديكتر خواهد بود . « 2 » تبصره - سزاوار است جدّاً كه قلب نمازگزار در حال نماز ، بطور كامل متوجّه حق باشد ، در عظمت و جلالش بينديشد ، تا خود را در پيشگاهش كوچك ببيند ، و در بارهء احسان و نعمتش فكر كند ، دل را پراز اميد سازد ، و در غضب و عِقابش تأمّل كند ، تا خائف و ترسناك شود ؛ و بالاخره با او باشد و او را ببيند و با او سخن گويد ، معنى گفتههايش را درك كند ، متوجّه حقيقت عمل خويش باشد كه در مقابل حضرت حقّ ايستاده است . گاهى خم مىشود و ركوع مىكند . گاه به خاك مذلّت مىافتد و سجده مىكند . البتّه مراتب اين توجّه متفاوت و مختلف است . هر چه توجّه نمازگزار به معبود خود بيشتر و دلش بسوى او راغبترباشد ، تأثير عمل در روحش عميقتر و راسختر خواهد بود . چنين نمازى مىتواند انسان را از هجوم نيروهاى شيطانى و شعلههاى فتنه و فساد و فحشا و منكر حفظ نمايد . در احاديث است : از نماز مؤمن آن اندازه را كه متوجّه به خدا بوده
--> ( 1 ) . وسائل الشيعة / 6 / 474 طبعة مؤسسة آل البيت قم . ( 2 ) . وسائل الشيعه ، جلد 7 ، ابواب سجدتى الشكر روايات باب اول تا هفتم .