مسلمين است ؛ زيرا بسيار روشن است كه صرفاً ياد كردن از ارواح و احترام و عرض ادب به آنها و اظهار ارادت بوسيلهء بوسيدن امكنه و آثار مربوط به آنان ، اگر از نظر شرع و عقل پسنديده و مطلوب نباشد ، بدون ترديد نه كفر است و نه فسق . توضيح آنكه درخواست حاجت از معصوم بر دو قسم است : 1 - با اعتقاد به آنكه او شخصى است مستقل و توانا ، قادر به برآوردن حوايج و نيازها ، بدون احتياج به استمداد از خداوند ، بطورىكه او هم در مقابل اللَّه ، معبودى است مستحقّ خضوع و پرستش . اين اعتقاد قطعاً كفر و شرك است ، ولى بى ترديد احدى از اهل تشيّع - يعنى فرقهء اماميه ، كه لباس اين بهتان را بر قامت آنها دوخته‌اند - چنين عقيده‌اى ندارد و همهء آنها اين‌گونه اعتقاد را شرك و كفر مىشمارند . اين شما و اين كتابهاى كلامى و فقهى شيعه كه به حمد اللَّه كتابخانه‌ها را پر كرده است و در دسترس همهء اهل تحقيق قراردارد . 2 - توسّل جستن با اين عقيده كه معصوم از مخلوقات برگزيدهء حق است . او مشمول عنايات الهى ، داراى منصب نبوّت يا امامت و مقامى بلند در مراحل دانش و ايمان و تقواست . آرى ! معصومين‌گرچه ما فوق انسان‌نيستند ولىانسانهاى ما فوقند و به اعلىدرجهء انسانيّت رسيده‌اند . آنها نزديكترين افراد به درگاه خدا هستند و پس از مرگشان نيز در جوار رحمتش زنده و مشمول نعمتهاى اويند . معصومين در حال حيات خوداز خداوند حاجت مىطلبيدند و برآورده مىشد . حضرت نوح عليه السلام هلاكت همهء كفّار راطلب‌كرد ؛ به اجابت رسيد : رَبِّ لاتَذَرْ عَلَى الأَرْضِ مِنَ الْكافِرينَ دَيَّاراً ؛ « 1 » خدايا ! هيچ يك از كفار را بر روى

--> ( 1 ) - نوح : 26 .