الشيخ علي المشكيني
19
مفتاح الجنان ومصباح الجنان
بخش چهارم . قصد « ورود » و قصد « رجاء » دعا و درخواست حاجت از خدا بر دو قسم است : دعاهاى مطلق ؛ يعنى دعا كننده خواستهها و نيازهاى خود را به زبان خود و به هر شكل و بيانى كه مىتواند براى خدا اظهار كند . اين قسم را دعاهاى غير وارد نامند . دعاهاى مأثور ؛ يعنى الفاظ و كلمات مخصوصى كه از معصومى رسيده است . اين قسم را " دعاهاى وارد " يا " ادعيهء مأثوره " نامند كه بعضى بايد در وقت مخصوص و يا در مكان معلومى خوانده شود و براى بعضى ديگر زمان و مكانى تعيين نشده است . ثواب و فضيلت دعاهاى مأثور براى كسى كه آشنا به معناى آنها باشد ، بيش از قسم اوّل است ؛ زيرا معصومين عليهم السلام - يعنى پيام آوران و امامان - به امراض روحى فرد و جامعه آشناتر ، و در نحوهء درخواست حاجت و بيان و طرح آن و كيفيّت راز و نياز با حقتعالى آگاهتر و بيناترند . آنان مىدانستند كه بشر واجد چه نقصها و فاقد چه كمالهايى است ؛ چه بايد بگويد و چه بايد بخواهد . امّا ساير انسانها چون غير معصومند گاهى به جاى خير خويش ، شرّ ، و عوض سود خويش ، زيان ، و به جاى سعادت خويش ، شقاوت مىطلبند : وَيَدْعُ الإِنْسانُ بِالشَرِّ دُعآئَهَ بِالْخَيْرِ وَكانَ الإِنْسانُ عَجُولًا « 1 » اين انسان [ گاهى از روى نادانى ] شرّ خود را مىخواهد ، همانند آنكه خيرش را درخواست مىكند . و او شتاب كار است . به همين جهت سزاوار است دعا كننده ، طرز بيان حاجت و درخواست خود را ، از معصوم فرا گيرد ؛ تا اميد برآورده شدن حاجتش بيشتر و اجر و پاداشش
--> ( 1 ) - اسراء : 11 .