خودشان را فريب نمىدهند ونمىدانند . « مخادعه » در لغت ، سعى در مكر ورساندنِ فريب به ديگران است . ومنافقان ، با اظهارِ ايمان به زبان وانكار آن در باطن ويا اظهار در ميان مؤمنان وانكار در ميان قومشان ، گويى مىخواهند خدا ومؤمنان را فريب دهند ؛ وچون خداوند ونيز مؤمنان ، از طريق وحى ، از عملشان آگاه‌اند ؛ وضرر كارشان به خودشان باز مىگردد ؛ پس آن‌ها در واقع ، خودشان را فريب مىدهند ؛ ودر رسوايى وآتش مىافكنند ، در حالي كه اين حقيقت را درك نمىكنند . بحث حديثي امام صادق عليه السلام فرمود : « از پيامبر أكرم صلى الله عليه وآله سؤال شد كه : فرداى قيامت ، نجات در چيست ؟ فرمود : نجات در اين است كه خدا را فريب ندهيد ، كه أو نيز با شما مقابله به مثل كند ؛ زيرا كسى [ كه ] چنين كند ، خداوند ، لباس ايمان را از أو برمىكند ؛ وأو اگر بداند ، به خود مكر كرده [ است ] . گفتند : چگونه خدا را فريب دهد ؟ فرمود : آنچه را خدا براي خود دستور داده ، به عنوان ريا براي ديگران به جا آورد . پس از خدا پروا كنيد وريا انجام ندهيد ؛ چه آن كه ريا ، شرك است » . مراد ، آن است كه : ريا در عمل ، خدعه با خدا است ، مانند خدعهء منافقان در ايمان ؛ لكن ريا در عمل ، فسق‌آور ؛ وريا در ايمان ، كفرآور است . [ تفسير آيهء 10 ] فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزَادَهُمُ اللّهُ مَرَضاً وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ . [ 10 ] كلمهء « مرض » در هر دو جنس است ومىتوان حمل بر عموم كرد . ونسبت زيادىِ آن به خدا ، به تسبيب است . ومعناى آية ، اين است : در دل‌هاى آن‌ها بيمارى است - بيمارى جهل وكفر ونفاق وعناد ومحبّت جاه ومال - پس خداوند بر آن بيمارىها بيفزايد وافزوده است ؛ زيرا سبب امراض قلبي آن‌ها ظهور قرآن ورواج دين است وخداوند پيوسته