تفسير : و اگر قرآن را بر بعضى از آنها كه عرب نيستند به زبان عربى نازل مىكرديم ، پس آن غير عرب قرآن را بر ايشان به لغت ايشان مىخواند ( با آن كه اين خود دليل اعجاز قرآن بود كه عجمى كلام عرب را در غايت فصاحت و نهايت بلاغت بخواند ) ايشان به آن قرآن مُنزَل ايمان نمىآوردند ، و از روى استكبار و گردنكشى و فرط عناد و حميت جاهليّت مىگفتند كه عرب را از متابعت عجم عار است ! و اصلًا در آن نظر نمىكردند . يا آن كه اگر قرآن را بر عجمى به لغت غيرعربى نازل مىكرديم ، كافران ايمان نمىآوردند و مىگفتند : ما آن را نمىفهميم و معنى آن را درك نمىكنيم ! پس به جهت اين آن را به لسان عربى نازل فرموديم بر افصح و اشرف ايشان تا در آن تدبّر و تأمّل نمايند و آن را تصديق كنند . در تفسير اهل بيت از حضرت صادق عليه السلام مروى است كه : اگر قرآن به عجم نازل شده بود ، عرب به آن ايمان نمىآوردند ؛ و چون به عرب نازل شد ، عجم به آن ايمان آوردند . « 1 » اين فضيلتى است براى عجم . [ تضادّ گناهكارى با باورهاى صحيح ] ( آيهء 200 و 201 ) ( كَذَ لِكَ سَلَكْنهُ فِى قُلُوبِ الْمُجْرِمِينَ * لَايُؤْمِنُونَ بِه‌ِى حَتَّى يَرَوُاْ الْعَذَاب‌َالْأَلِيمَ تفسير : همچنان كه نازل كرديم قرآن را به لغت عرب ، درمىآوريم آن را در قلب‌هاى مجرمان ؛ يعنى پيغمبر را امر فرماييم كه به واسطهء تلاوت ، آن را در قلوب آنان داخل سازد ، يا بشناساند معانى و اعجاز آن را ؛ اما ايشان به جهت فرط عناد و انكار و استكبار ، به آن ايمان نمىآورند تا وقتى كه عذاب دردناك را در دنيا ببينند و مُلجأ شوند به ايمان ، همچنان

--> ( 1 ) . تفسير صافى ، ذيل آيه شريفه .