الشيخ علي المشكيني
464
تفسير روان (فارسى)
( آيهء 33 ) وَ قَالَ الَّذِينَ اسْتُضْعِفُواْ لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ بَلْ مَكْرُ الَّيْلِ وَ النَّهَارِ إِذْ تَأْمُرُونَنَآ أَن نَّكْفُرَ بِاللَّهِ وَ نَجْعَلَ لَهُ أَندَادًا وَ أَسَرُّواْ النَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُاْ الْعَذَابَ وَ جَعَلْنَا الْأَغْللَ فِى أَعْنَاقِ الَّذِينَ كَفَرُواْ هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ لغت : مكر يعنى حيله ، و اسناد آن به روز و شب مجازى است . تفسير : و كسانى كه استضعاف شدهاند به كسانى كه استكبار ورزيدند گويند ؛ يعنى پيروان و تابعان به متبوعان خود كه همان رؤسا و پيشوايانشان باشند گويند : بلكه فريب شبانهروزى شما بود آنگاه كه به ما دستور مىداديد كه به خدا كفر ورزيم و براى او شريكهايى قرار دهيم . وَ أَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُاْ الْعَذَابَ : بعد از گفت و شنود ، هر دو گروه چون عذاب را ببينند پشيمانى خود را پنهان مىدارند ؛ زيرا در صورت اظهار پشيمانى ، يكديگر را سرزنش و ملامت مىكردند . و شايد معنى أسرّوا الندامة اين باشد كه وقتى عذاب را ببينند پشيمانى خود را اظهار مىكنند ( چون اسرار به معنى پنهان كردن و اظهار كردن هر دو آمده است ) وَ جَعَلْنَا الْأَغْللَ فِى أَعْنَاقِ الَّذِينَ كَفَرُواْ : و ما طوق آهنين در گردن كسانى كه كفر ورزيدهاند ( چه تابع و چه متبوع ) قرار مىدهيم . بعد براى تنزيه ذات الهى از ظلم و تعدّى مىفرمايد : هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ : آيا جزا داده مىشوند ( استفهام انكارى است ؛ يعنى جزا داده نشوند ) مگر در برابر آنچه به جا مىآورند از كفر و شرك و افساد و معصيت ؟ و اين عين عدالت است .