الشيخ علي المشكيني
461
تفسير روان (فارسى)
تبصره : استدلال بر خاتميت آن حضرت به اين آيهء شريفه ممكن است زيرا فرمايد : نفرستاديم تو را مگر براى كافهء ( يا نگهدارندهء ) مردمان هر عصر و زمان تا انقراض عالم ، و الّا اگر مقصود اين باشد كه تو را براى كافهء ( يا نگهدارندهء ) مردمان تا آمدن پيامبر بعدى فرستادهايم ، اين چيزى نيست كه مخصوص حضرت رسول صلى الله عليه و آله باشد ؛ بلكه برخى ديگر از پيامبران نيز چنين بودهاند . و چون بعد از حضرت رسالت صاحب قرآن ، پيغمبر ديگرى از جانب خدا مبعوث نخواهد شد ، پس كلمهء « كَافَّةً لِلنّاسِ » بر خاتميت اين پيغمبر نسبت به جامعهء بشريت تا قيامت دلالت دارد . بيان ديگر : حضرت خاتم صلى الله عليه و آله از هر يك از انبيا و نيز از مجموع آنها ممتاز است به دو جهت : يكى امتياز نبوّتى - زيرا نبوّت اين بزرگوار ، اكمل از نبوّت هر يك از انبيا و مجموع آنهاست - دوم امتياز شخصى ، اين بزرگوار علاوه بر نبوّت مزايايى دارد كه ديگران نه جداجدا و نه مجموعاً ندارند . از آن حضرت نقل شده كه فرمود : لي مَعَ اللَّهِ حَالاتٌ لَا يَسَعُني فيهَا مَلَكٌ مُقَرَّبٌ وَلَا نَبِيٌّ مَرْسَلٌ ، آرى « آنچه خوبان همه دارند تو تنها دارى » . بَشِيرًا وَ نَذِيرًا : مژده دهندهء صالحان و يا نسبت به همه در صورتى كه مؤمن و داراى عمل صالح باشند و بيم دهندهء بدكاران و كافران و يا نسبت به همه در صورتى كه ايمان و عمل صالح نداشته باشند . مژده دهندهء به روضات جنّات كسى را كه به توحيد و رسالت تو اقرار نمايد ، و ترسانندهء به دركات نيران آنان را كه كافر شوند به يگانگى خدا و رسالت تو . وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَايَعْلَمُونَ : و لكن بيشتر مردم ، فضايل و كمالات تو را نمىدانند و به مقامات قدسى و مراتب عاليهء تو كه در ممكنات فردى از تو برتر نخواهد بود جاهلاند . يا نمىدانند آنچه را كه براى ايشان باشد در پيروى تو از ثواب و بهشت نعيم ، و آنچه را كه براى ايشان باشد در مخالفت با تو از عذاب اليم . ( آيهء 29 ) وَ يَقُولُونَ مَتَى هذَا الْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صدِقِينَ