[ انتظار على ( ع ) ! ] برخى از مفسّران نقل نموده‌اند كه گروهى از اصحاب رسول خدا نذر كرده بودند كه در جنگ ، ملازم حضرت رسول صلى الله عليه و آله بوده و ثبات قدم ورزيده و تا شربت شهادت نچشند آرام نگيرند . اين آيه نازل شد كه اين مؤمنان در عهد و نذرى كه نموده بودند راست‌گفتار بودند . فَمِنْهُم مَّن . . . : پس برخى از ايشان به عهد و نذر خود وفا كردند و شهيد شدند ، و برخى ديگر كسانى هستند كه انتظار شهادت مىكشند و هيچ تغييرى در پيمان خود ندادند . تبصره : مفسّران و محدّثان بر آن‌اند كه اين آيه در شأن حضرت امير المؤمنين عليه السلام و حمزه و جعفر بن ابى طالب نازل شده و احاديث در آن وارد شده است ، از جمله : 1 - ابن بابويه رحمه الله در خصال از حضرت باقر عليه السلام روايت كرده كه حضرت امير المؤمنين عليه السلام در حديثى فرمود : من و عموى من حمزه و برادرم جعفر و پسر عموى من عبيده عهد كرديم با خدا و رسول بر امرى و وفا نموديم به آن براى خدا ، پس پيشى گرفتند بر من اصحاب من كه آن سه نفر باشند و من از ايشان به مصلحت خدا عقب افتادم ، پس خدا در حق ما اين آيه را نازل فرمود . « 1 » 2 - ابوالقاسم حَسْكانى از ابى اسحاق روايت نموده كه حضرت امير عليه السلام فرمود : اين آيه در حق ما نازل شد . و فرمود : به خدا سوگند منم منتظر شهادت . « 2 » تتمّه : چون آيهء شريفه ، عام است ، پس همهء مؤمنان ثابت الايمان را شامل مىشود چنانچه حضرت صادق عليه السلام به بعض از شيعيان فرمود : خدا شما را در كتاب خود در آيهء مّنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُواْ . . . ياد كرده است ، شما وفا كرديد به آنچه خدا از شما ميثاق گرفته بود و آن ولايت ما بود و شما تبديل نكرديد ما را به غير ما ، « 3 » يعنى غير ما را اختيار نكرديد . و نيز آن حضرت فرمود كه رسول خدا صلى الله عليه و آله به امير المؤمنين عليه السلام فرمود : يا على ، هر كه دوست داشته باشد تو را و مرده باشد ، پس « قَضى نَحْبَهُ » است و هر كه دوست داشته باشد تو را و نمرده باشد ، پس او « ينتظر » است . . . « 4 » تتمّه : رجوع به تاريخ اصحاب خاصهء حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله و ائمهء معصومين و بزرگان دين مبين ، اين مطلب را روشن مىسازد كه آنان در عهد خود ثابت بودند ، و صداقت خود

--> ( 1 ) . كتاب الخصال ، ( چاپ 1389 هجرى قمرى ) ، ج 2 باب السبعة ، ص 376 ، ذيل ح 58 . ( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 7 ، ص 303 به نقل از حسكانى . ( 3 ) . تفسير صافى ، ذيل آيهء شريفه . ( 4 ) . همان .