1 - در كافى از حضرت باقر عليه السلام كه فرمود : عَجَباً لِلْمُخْتَالِ الْفَخُورِ ، وَإنَّما خُلِقَ مِنْ نُطْفَةٍ ، ثُمَّ يَعُودُ جيفَةً ، وَهُوَ فيما بَيْنَ ذلِكَ لَايَدْري ما يُصْنَعُ بِهِ : عجب است از مختال فخور و حال آن كه جز اين نيست كه خلق شده است از نطفه و پس از مرگ جيفه‌اى خواهد بود و در ميان اين دو حالت نمىداند با او چه معامله‌اى مىشود ؟ « 1 » 2 - از حضرت باقر و صادق عليهما السلام روايت شده است كه فرمودند : داخل بهشت نمىشود هر كه در قلبش مثقال ذره‌اى كبر باشد . « 2 » ( آيهء 19 ) وَ اقْصِدْ فِى مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِن صَوْتِكَ إِنَّ أَنكَرَ الْأَصْوَ تِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ تفسير : نهمين موعظه : در راه رفتن خود ، ميانه‌رو باش ؛ يعنى ميانهء شتاب و كندى حركت نما ؛ زيرا به شتاب رفتن علامت سبكى است ، و به تأنّى رفتن نشانهء تكبر باشد ؛ بلكه ميانه‌رو باش كه علامت تواضع و بزرگوارى است . و شايد معنى اين باشد : در رفتار خود در تمام امور زندگى ميانه‌رو باش . ابن بابويه از حضرت صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود : سُرْعَةُ الْمَشْيِ تَذْهَبُ بِبَهاء الْمُؤْمِنِ : تند راه رفتن ارزش مؤمن را مىبرد . « 3 » ( يا آبروى مؤمن را مىبرد . ) دهمين موعظهء لقمان : و از صداى خود بكاه - يعنى در سخن گفتن فريادكننده و نعره‌زننده و دراز زبان مباش - كه همانا زشت‌ترين و قبيح‌ترين صداها ، صداى خران است . يعنى در بلند كردن صدا فضيلتى نيست . و در تشبيه به صوت حمار ، مبالغهء شديدى است در مذمّت صداى بلند ، و تنبيه بر آن كه

--> ( 1 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 329 ، ح 4 . ( 2 ) . همان مدرك ، ص 310 ، ح 6 . ( 3 ) . كتاب الخصال ، ج 1 ، ص 9 ، ح 30 و نيز در تحف العقول ، ص 26 و بحار الانوار ، ج 77 ، ص 141 ح 11 به نقل از حضرت رسول صلى الله عليه و آله .