الشيخ علي المشكيني
281
تفسير روان (فارسى)
( آيهء 18 ) وَ لَهُ الْحَمْدُ فِى السَّموَ تِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِيًّا وَ حِينَ تُظْهِرُونَ اعراب : جملهء « و له الحمد فى السماوات و الأرض » جملهء معترضه مىباشد و « عشيّاً » عطف به « حين تمسون » در آيهء قبل است . تفسير : سپاس و ستايش تكوينى و تشريعى در آسمانها و زمين مخصوص ذات الهى است ؛ يعنى هر كه در آسمان و زمين است حمد او مىگويد و ستايش در همهء اوقات از آن اوست بويژه در وقت عصر ( به خواندن نماز عصر ) و هنگامى كه ظهر مىكنيد ( به خواندن نماز ظهر ) يعنى و تسبيح كنيد خدا را هنگام طرف آخر روز ( يعنى نماز عصر بخوانيد ) و هنگامى كه درآييد به وقت ظهر ( يعنى نماز ظهر به جا آوريد ) . نكته : وجه تسميهء نماز به تسبيح اين است كه تسبيح ، تنزيه خداى تعالى است از صفات مخلوقين ، و آن به وسيلهء نماز انجام مىشود و چون ذاتى كه مستجمع تمام صفات كماليه و منزّه از كليهء نقايص باشد ، علاوه بر استحقاق تسبيح و تنزيه و ستايش ، مستحق حمد هم خواهد بود ، لذا در آيهء شريفه حمد را با تسبيح مقرون ساخته است . نكته : همانطور كه بيان شد در اين دو آيهء شريفه به نمازهاى پنجگانه اشاره شده است . ( آيهء 19 ) يُخْرِجُ الْحَىَّ مِنَ الْمَيّتِ وَ يُخْرِجُ الْمَيّتَ مِنَ الْحَىّ وَ يُحْىِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَ كَذَ لِكَ تُخْرَجُونَ تفسير : خداى تعالى به قدرت كاملهء خود زنده را از مرده بيرون مىآورد - چون انسان را از نطفه ، و مرغ را از بيضه ، و درخت را از هسته ، و سنبل را از حبه . يا مؤمن را از كافر ،