الشيخ علي المشكيني
197
تفسير روان (فارسى)
و بعضى از كفّار گفتند : اگر از تو پيروى كنيم - يعنى به تو ايمان آوريم و دستورهاى تو را پيروى نماييم - از زمين خود ربوده شويم ؛ يعنى عرب ما را از ديارمان بيرون كنند ! حق تعالى در رد قول ايشان فرمود : أَوَ لَمْ نُمَكّن لَّهُمْ حَرَمًا ءَامِنًا رّزْقًا مّن لَّدُنَّا وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ : آيا قرار و جاى ندادهايم ايشان را در حرمى با امن كه به جهت حرمت خانهء كعبه كه درآن واقع شده هيچ كس بر آنها دست ندارد ؟ زيرا عرب در حوالى مكّه يكديگر را مىكشتند و غارت مىكردند ، و لكن ايشان با امنيت و عافيت در مكّه نشسته بودند و هيچ كس نمىتوانست به آنها ضرر رساند و متعرض آنها شود . يُجْبَى إِلَيْهِ ثَمَرَ تُ كُلّ شَىْءٍ . . . : حرم امنى كه جمع كرده و كشيده مىشود به سوى آن هر گونه محصولى ؛ يعنى خوراكى و پوشاك و غيره از هر ناحيتى به آن جا آورند و اين روزىاى است از جانب ما ، و لكن بيشتر آنها نمىدانند . و هرگاه ما ايشان را با وجود بتپرستى و شرك ، ايمن و مطمئن و مرفه الحال مىداريم ، چگونه اگر ايمان آرند ، ايشان را از ترس و آوارگى در امان نياوريم . [ عاقبت سركشى ] ( آيهء 58 ) وَ كَمْ أَهْلَكْنَا مِن قَرْيَةِم بَطِرَتْ مَعِيشَتَهَا فَتِلْكَ مَسكِنُهُمْ لَمْ تُسْكَن مّنم بَعْدِهِمْ إِلَّا قَلِيلًا وَ كُنَّا نَحْنُ الْوَ رِثِينَ اعراب و لغت : قبل از معيشتها « فى » در تقدير است ، و فاعل « بطرت » ضميرى است كه به قريه بر مىگردد ، و « بَطَر » به معنى طغيان است . تفسير : بعد از آن مىفرمايد كه بايد امر به عكس باشد ؛ يعنى سزاوار آن است كه ايشان به سبب شرك و كفر از عذاب الهى ترسان باشند .