الشيخ علي المشكيني

80

تفسير روان (فارسى)

خدا در اين‌جا از آمدن موسى و كيفيت آن سخن نگفته و ظاهر اين است كه موسى جز برادرش همراه و جز دست‌ها و عصايش ابزار و ادوات نداشته است . قَالَ لَهُمْ مُّوسَى وَيْلَكُمْ لَا تَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ كَذِباً فَيُسْحِتَكُم بِعَذَابٍ وَ قَدْ خَابَ مَنِ افْتَرَى پس از آن كه فرعون و درباريان و نيز انبوه مردم براى عيد آرايش كرده و منتظر مبارزهء مدعيان نبوت با فرعون ربّ الارباب در روز عيد و مكان مقرر حضور يافتند و فرعون جادوگران منتخب خود را به مبارزه و مقابله با موسى و هارون فرا خواند ، گروه جادوگران با موسى روبه‌رو شدند . معناى آيه : موسى به آنها گفت : واى بر شما ، بر خدا دروغ مبنديد كه در نتيجه همهء شما را به عذاب دنيوى هلاك سازد و به كلى ريشه‌كن نمايد ، و حتماً و بىترديد كسى كه بر خدا دروغ بندد نوميد گردد ، يعنى در دنيا از نعمت و رحمت و در آخرت از سعادت . مراد موسى از افتراى آنها اعتقاد وَثَنيت و قرار دادن فرعون و بت‌ها به عنوان معبودانى در مقابل خداوند و اهل شفاعت در نزد او ، و ساحر خواندن پيامبران او ، و جادو خواندن معجزات انبياست . و غرض آن كه در صدد اثبات اين افتراها به واسطهء جادويتان برنياييد . فَتَنَازَعُوا أَمْرَهُم بَيْنَهُمْ وَأَسَرُّوا النَّجْوَى يعنى : پس از آن كه جادوگران كلام موسى و انذار الهى او را شنيدند دربارهء كارشان در ميان خود اختلاف و نزاع لفظى پيدا كردند و گفتارهاى سرّى و نجواى فيما بين خود را از موسى و هارون و از فرعون و يارانش پنهان داشتند . ظاهراً اختلاف آنها در اين بوده كه آيا اين امور عجيب كه از موسى و هارون صادر مىشود سحر است تا با آن مقابله كنيم يا حقيقت و واقعيت ؟ و در اين كه اين دعوت كه از آنها سر مىزند عادت ساحران نيست ، و اين كه اگر آنها پيروز شدند به آنها بگرويم يا تابع فرعون شويم ؟ قَالُوا إِنْ هذَانِ لَسَاحِرَانِ يُرِيدَانِ أَن يُخْرِجَاكُم مِنْ أَرْضِكُم بِسِحْرِهِمَا وَيَذْهَبَا بِطَرِيقَتِكُمُ الْمُثْلَى ضمير جمع در « قالوا » راجع است به فرعون و يارانش ، زيرا پس از رو به رو سَحَره با