[ موسى ، اسماعيل و ادريس ( عليهم السلام ) ] تفسير : وَاذْكُرْ فِى الْكِتَابِ مُوسَى إِنَّهُ كَانَ مُخْلَصاً وَكَانَ رَسُولًا نَّبِيّاً پس از ذكر ابراهيم خليل ، از اين آيه تا آيهء 58 يادى از جهاد چند پيامبر عظيم‌الشأن به ميان آمده يعنى موسى و هارون و اسماعيل و ادريس . معناى آيه : اى پيامبر ، در اين كتاب ، موسى را به ياد آر ، يعنى آنچه ما در اين كتاب از او ياد كرده‌ايم براى مردم بخوان ، كه حقّاً او مخلَص بود و رسول و نبى بود . مخلَص به صيغهء مفعول ، كسى است كه خداوند او را مخصوص خود كرده باشد و هيچ شيطان جنّى و انسى در روح و روان او و در جسم و تن او نصيبى نداشته باشد . « 1 » و اين مرحله بالاترين مقام بندگى و والاترين مرتبهء انسانى است . و اطلاق رسول به لحاظ فرستاده شدن او به سوى خلق ، و نبى به لحاظ اخبار و ابلاغ از جانب اوست ، و رسالت بر نبوت تقدم رتبى و خارجى دارد . وَنَادَيْنَاهُ مِن جَانِبِ الطُّورِ الْأَيْمَنِ وَقَرَّبْنَاهُ نَجِيّاً يعنى : و ما او را از جانب راست كوه طور ندا در داديم ، يعنى آن‌گاه كه او را به رسالت و نبوت انتخاب مىكرديم و آن‌گاه كه او را كتاب تورات عطا مىكرديم و آن‌گاه كه او را همراه اعيان قومش براى مناجات مىپذيرفتيم . و نيز او را مقرّب خود ساختيم كه هم‌صحبت سرّى و نجواكنندهء او باشيم و هم‌صحبت سرّى و نجواكنندهء ما باشد . وَوَهَبْنَا لَهُ مِن رَّحْمَتِنَا أَخَاهُ هَارُونَ نَبِيّاً يعنى : و به موسى از رحمت خويش برادرش هارون را در حالى كه او نيز پيامبر بود هبه كرديم . اطلاق هبه و بخشيدن هارون به خاطر اين است كه در كوه طور از خداوند درخواست نمود كه برادرش هارون را وزير او قرار دهد وَاجْعَل لِى وَزِيراً مِنْ أَهْلِىهَارُونَ أَخِى [ طه ، 29 - 30 ] . و ظاهر آيه اين است كه پس از آن‌كه هارون را به پيامبرى انتخاب كرد وزير موسى نمود .

--> ( 1 ) . و گفته شده : در تن او ممكن است اثر كند چنان كه سحر ساحران در بدن رسول‌خدا صلى الله عليه و آله اثر كرد ، و نيز آن حضرت‌حسنين عليهما السلام را تعويذ مىداد .