يعنى : و آنها كسانى هستند كه پيوسته مىگويند : پروردگارا ، عذاب دوزخ را از ما بازگردان ، زيرا عذاب آن ثابت و دائم و هميشگى است . مراد اين است كه اينان در عين حالى كه وظايف دينى خود و عمل‌هاى نيكو انجام مىدهند گويى گمان مىكنند كه گناهانشان سبب شده آتش جهنم به سوى آنها هجوم آورد ، از اين روباكلمهء ( اسرف عنّا ) بازگشت آن را مىطلبند و مىگويند : خدايا ، آن جهنم از حيث استقرار و اقامت در آن بد جايى است . وَالَّذِينَ إِذَا أَنفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذلِكَ قَوَاماً يعنى : و آنها كسانى هستند كه چون انفاق نمايند نه اسراف مىكنند و نه تقتير ، و پيوسته انفاقشان ميان اين دو حدّ ، عادلانه است . مراد از اسراف اين است كه انفاق در نزد عقل و عرف ، سفهايى و اتلاف باطل باشد و يا انفاق در راه حرام باشد . و تقتير اين است كه از انفاق واجب هم مضايقه نمايد . [ كيفر زنا ] وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِى حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَن يَفْعَلْ ذلِكَ يَلْقَ أَثَاماً يعنى : و آنها كسانى هستند كه همراه خداوند معبود ديگرى را نمىخوانند . يعنى نه شرك در الوهيت دارند و نه شرك در ربوبيت و نه در عبادت و طاعت . و آنها هرگز نفسى را كه خدا محترم شمرده و مصونيت داده و قتل و هتكش را حرام كرده ، نمىكشند مگر آن كه به حق باشد و خدا ترخيص كرده باشد ، مانند موارد قصاص و اجراى حدود الهى و مقام دفاع از نفس خويش و توقف حفظ واجب اهمّ بر قتل آن . و آنها هرگز زنا نمىكنند يعنى آميزش عمدى با زنى بدون عقد زوجيت و ملك يمين ، نه هر آميزش حرام مانند وطى همسر در حال حيض و حال احرام و اعتكاف و روز ماه رمضان و در صورت تحقق نذر و عهد و قسمى بر ترك آن و غير ذلك . و هركس چنين كارى انجام دهد ، يعنى شرك و قتل نفس و زنا به‌جا آورد به كيفر بدى خواهد رسيد . يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِ مُهَاناً يعنى : كيفر بد او اين است كه عذابش در روز قيامت چند برابر مىشود و خوار و ذليلانه در آن عذاب جاودان مىماند . بايد دانست كه ظاهر آيه اين است كه شرك و قتل نفس و زنا هر سه سبب تضاعف