لغت و اعراب : دعاء الرسول اضافه به فاعل است . تسلّل زيدٌ من الزحام : مخفيانه از ميان جمع بيرون شد . لواذاً مصدر است به معناى لائذين : پناه‌برندگان . [ احترام به پيامبر ] تفسير : لَا تَجْعَلُوا دُعَاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاءِ بَعْضِكُم بَعْضاً قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الَّذِينَ يَتَسَلَّلُونَ مِنكُمْ لِوَاذاً فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَن تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ يعنى : اى مردم ، دعوت پيامبر را در ميان خودتان به سوى امرى از امور ، همانند دعوت و خواندن بعضى از شما بعض ديگر را قرار ندهيد . مراد خواندن پيامبر است فرد يا گروهى را به سوى امور دينى يا دنيوى نظير ايمان و عمل شايسته يا طلب مشورت در كارى يا به نماز جماعت يا جمعه و غيره ، زيرا همهء اوامر و نواهى پيامبر اسلام يا ارشادى است كه هدايت به سوى واجبات و محرمات الهى است و يا مولوى است از جانب خود و نشأت‌يافته از مقام ولايت امر و امامت امت ، و امتثال فرمان او در همهء اينها واجب شرعى و عقلى است . « قد يعلم اللَّه » يعنى بىترديد خداوند حاضران شما در محضر پيامبر را كه وقت لزوم حضور و استماع و شركت در گفتگو ، پنهانى و در سايهء يكديگر از مجلس بيرون مىروند مىشناسد . البته بايد كسانى كه از فرمان او سرپيچى مىكنند بپرهيزند از اين كه آنها را امتحان و آزمايش سختى يا عذاب دردناكى برسد . أَلَا إِنَّ لِلَّهِ مَا فِى السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ قَدْ يَعْلَمُ مَا أَنتُمْ عَلَيْهِ وَيَوْمَ يُرْجَعُونَ إِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوا وَاللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ يعنى : آگاه باشيد كه آنچه در آسمان‌ها و اين زمين است ( علاوه بر خود آسمان‌ها و زمين ) از آنِ خداست ، يعنى ملكيت مطلقه و سلطهء تامهء همه از آنِ اوست به لحاظ آن كه همه را او آفريده و حفظ مىكند و تدبير و اداره مىكند و اعدام همه نيز آن‌گاه كه بخواهد به دست اوست . و خدا حتماً آنچه را كه شما بشرها - كه جزء عالم وجوديد - بر آن هستيد ،